Đến nội dung chính

Dịch truyện Hàn và Light Novel Nhật bằng AI: chuẩn bị file và từ điển

Tri Thu知秋

· Cập nhật

Mục lục

Khi chuyển từ truyện Trung sang dịch truyện Hàn hoặc Light Novel Nhật trên NovelVerba, file .epub tự động tách bỏ phần chú âm furigana còn file .txt thì không tự gỡ. Tiêu đề chương 제1화 và 第1話 trong file .txt đã được nhận đúng, nhưng vài dạng hay gặp như 1話 thiếu chữ 第, 외전 hay 幕間 thì chưa, nên chương dễ bị gộp. Vì vậy, mình ưu tiên tải file .epub (hoặc xóa chú âm và sửa mấy dòng tiêu đề đó trong file .txt trước khi tải lên), rồi chọn đúng 1 trong 5 gói từ điển Hàn/Nhật lúc tạo truyện để không bị dịch lặp tên chiêu thức hay gộp chương.

Trên chiếc cầu đá vòm cổ nối liền ba tòa kiến trúc truyền thống phương Đông gồm mái cong Trung Hoa, hiên nhà hanok Hàn Quốc và tháp gỗ Nhật Bản bên dòng sông núi lúc hoàng hôn vàng ấm, một vị học giả trẻ mặc trường bào xanh ngọc phối kem đứng bên bàn gỗ trầm sắp xếp ba chiếc rương gỗ chạm khắc chứa các cuộn giấy bản thảo và thẻ ngọc bích nối liền bằng một sợi dây lụa đỏ chu sa.
Chuẩn bị đúng định dạng file nguồn, xử lý chú âm furigana và khóa gói từ điển trước khi dịch giúp tránh lỗi dịch lặp tên và gộp chương cho cả truyện Hàn lẫn Light Novel Nhật.
Nguồn truyện trên NovelVerbaĐặc điểm chữ viết & chú âmCách tính creditĐịnh dạng file khuyên dùng & gói thể loại
Truyện Trung (ZH giản thể & phồn thể)Chữ Hán viết liền không khoảng trắng giữa các từ, câu văn giàu thành ngữ 4 chữ và danh xưng tông môn, gia tộcĐếm trực tiếp từng ký tự trong bản gốc (kể cả khoảng trắng): 1 ký tự = 1 creditEPUB hoặc TXT (tự nhận diện 第1章); hệ thống gói thể loại trên NovelVerba, trong đó có 5 gói phục vụ trực tiếp truyện Hàn và Nhật
Web Novel Hàn Quốc (KO Hangul)Chữ Hangul ghép theo âm tiết, có khoảng trắng giữa các từ, trợ từ gắn liền sau danh từ và kính ngữ đổi theo người nóiĐếm trực tiếp từng ký tự trong bản gốc (mỗi âm tiết Hangul như 헌, 터 và mỗi khoảng trắng = 1 credit)Ưu tiên EPUB; file TXT nhận sẵn 제1화 (kể cả có tên chương phía sau) và 1화 đứng riêng một dòng, chỉ cần đổi 1화 kèm tên chương thành 제1화, chuyển tên chương có dấu câu (. , ! ? …) xuống dòng dưới và đổi 외전 thành 番外 đứng riêng; gói Truyện Hàn: Thợ Săn & Hồi Quy, Võ Hiệp & Giang Hồ, Ngôn Tình Kỳ Ảo & Ác Nữ Quý Tộc
Light Novel & Web Novel Nhật (JA)Kết hợp Kanji, Hiragana, Katakana kèm chú âm furigana trên chữ Hán khó hoặc tên chiêu thức đọc âm KatakanaĐếm trực tiếp từng ký tự trong bản gốc (kể cả khoảng trắng); riêng file EPUB tự tách bỏ thẻ chú âm trước khi đếmƯu tiên EPUB (tự tách bỏ chú âm furigana và có sẵn mục lục); nếu dùng TXT cần tự xóa chú âm furigana, đổi 1話 thiếu chữ 第 thành 第1話 và đổi 幕間 / 閑話 thành 番外 đứng riêng (第1話 được nhận sẵn); gói Light Novel Nhật: Isekai & Dị Giới, Ngôn Tình Kỳ Ảo & Ác Nữ Quý Tộc, Tổng Hợp: Vô Hạn Lưu & Chưa Rõ Thể Loại

Lần đầu bê nguyên thói quen dịch truyện Trung sang nạp một file .txt Light Novel Nhật tải trên mạng, mình mở chương 1 ra đã thấy thanh thánh kiếm エクスカリバー bị dịch lặp ngô nghê thành hai cụm liền nhau vì vướng phần chú âm cách đọc nằm sát bên cạnh chữ Hán. Lật sang mục lục còn tệ hơn: file đánh số 1話, 2話... mà không có chữ 第 ở đầu, nên toàn bộ 80 chương bị gom tuốt vào chung một chương khổng lồ ngay dưới dòng mở đầu プロローグ. Tới bộ truyện Hàn kế tiếp thì các chương 제1화, 제2화 tách đúng, nhưng ba chương ngoại truyện 외전 lại dính vào cuối chương chính đứng trước. Mấy sự cố nhìn tưởng như lỗi dịch thuật đó thực chất đều bắt nguồn từ cấu trúc file .txt trước khi tải lên.

Truyện Hàn và Light Novel Nhật tính credit khác gì truyện Trung?

Khi mình thả file truyện vào khung tải tệp, trường Ngôn ngữ gốc ở chế độ Tự động nhận diện sẽ tự phân biệt ba ngôn ngữ nguồn là tiếng Trung (ZH), tiếng Nhật (JA) và tiếng Hàn (KO). Về chi phí dịch, NovelVerba áp dụng cùng một quy tắc cho cả ba ngôn ngữ: đếm trực tiếp từng ký tự trong bản gốc (kể cả khoảng trắng), hoàn toàn không tính theo độ dài câu dịch đầu ra. Mỗi âm tiết chữ Hàn như 헌 hay 터, mỗi chữ Kanji hoặc Kana tiếng Nhật và mỗi chữ Hán tiếng Trung đều tính đúng 1 credit.

Điểm khác biệt mà mình luôn phải để ý nằm ở cấu trúc văn bản của từng nguồn truyện. Truyện Hàn viết bằng chữ Hangul có khoảng trắng tách giữa các cụm từ và gắn trợ từ ngữ pháp (như -이/가, -을/를, -께서) ngay sau danh từ gốc; còn Light Novel Nhật lại trộn ba bảng chữ Kanji, Hiragana, Katakana cùng phần chú âm furigana đính kèm tên chiêu thức và danh từ riêng. Để nắm bức tranh tổng thể về các bước dịch trọn bộ tiểu thuyết dài trước khi đi vào từng lỗi file Hàn và Nhật, bạn có thể xem bài Dịch truyện dài bằng AI: từ chuẩn bị file đến kiểm tra bản dịch kết hợp cùng hướng dẫn Chuẩn bị file truyện trước khi dịch: chọn định dạng và sửa lỗi thường gặp.

Làm sao để chú âm furigana trong Light Novel Nhật không dịch lặp?

Trong Light Novel và web novel Nhật Bản, tác giả rất hay đặt chữ Kanji đi kèm phần chú âm furigana trên đầu chữ Hán để chỉ cách đọc Katakana hoặc giải nghĩa ngầm, chẳng hạn viết chữ 聖剣 (Thánh Kiếm) nhưng chú âm cách đọc là エクスカリバー (Excalibur), hoặc viết |エクスカリバー《約束された勝利の剣》. Khi bạn tải lên file .epub tiếng Nhật, ứng dụng tự động tách bỏ phần chú âm furigana trên đầu chữ Hán cả lúc đọc chương lẫn lúc xuất trả file EPUB cho mọi ngôn ngữ đích ngoài tiếng Nhật. Nhờ vậy, chỉ phần chữ gốc được giữ lại, không làm tốn thêm ký tự nguồn và không làm AI dịch lặp.

Ngược lại, với file .txt hoặc .md, ứng dụng không tự động gỡ chú âm furigana (chức năng dọn chú âm cho văn bản thuần hiện mặc định tắt và chưa có nút bật trên màn hình tạo truyện). Vì vậy, nếu mình tải lên một file .txt lấy từ Syosetu, Kakuyomu hay Aozora còn dính nguyên chú âm dạng |エクスカリバー《約束された勝利の剣》, |聖剣《エクスカリバー》 hoặc 漢字(かんじ), chữ Hán và chữ Hiragana/Katakana sẽ nằm sát cạnh nhau. Khi đó, mỗi ký tự chú âm đều bị đếm trực tiếp vào số ký tự bản gốc làm tốn thêm credit, đồng thời khiến câu văn bị dịch lặp hai lần liên tiếp:

File TXT còn dính chú âm furigana: "勇者は|聖剣《エクスカリバー》を抜いた。" -> Chữ Hán và chữ Katakana nằm sát nhau vừa làm tốn thêm ký tự bản gốc vừa dễ bị dịch lặp hai lần: "Dũng giả rút thanh Thánh Kiếm (Excalibur) ra." -> Khi tải file EPUB (ứng dụng tự tách bỏ furigana) hoặc tự xóa cụm chú âm trong trình soạn thảo trước khi tải file TXT: "Dũng giả rút thanh Thánh Kiếm ra."

Tiêu đề chương 제1화, 第1話 trong file TXT có được tách đúng không?

Khác với file .epub vốn được tách chương theo các phần nội dung có sẵn bên trong gói sách (thường mỗi chương là một phần riêng), file .txt (cả lúc tạo truyện lẫn trong công cụ Chuyển truyện TXT sang EPUB có mục lục) được tách chương theo dòng tiêu đề. Các dạng được nhận gồm: 第1章 và các chữ cùng họ như 話, 節, 回, 卷 (第1話 hay 第一話, có tên chương phía sau vẫn nhận); Chapter 1 hoặc Chương 1; 제1화 của truyện Hàn (cả 제1화 각성, miễn là dòng không có dấu . , ! ? hay …) và 1화 khi đứng riêng một dòng; cùng các dòng mở đầu, kết thúc hay ngoại truyện đứng riêng như 序章, 番外, プロローグ, エピローグ, 프롤로그, 에필로그.

Những dạng chưa được nhận lại khá hay gặp: 1話 thiếu chữ 第 ở đầu, 1화 có kèm tên chương (1화 각성), tiêu đề Hàn có dấu . , ! ? hay … ở bất kỳ chỗ nào trên dòng (제1화. 각성, 제1화 각성!; riêng dấu hai chấm, gạch ngang và ngoặc đơn thì vẫn được nhận), dòng mở đầu kèm phụ đề (プロローグ 始まり), các chương ngoại truyện hay xen kẽ 외전, 幕間, 閑話, 番外編, và cả Episode 1. Dòng nào không được nhận thì không mở chương mới, nên cả đoạn bên dưới nó dính vào cuối chương đứng trước.

Đây cũng là cái bẫy dòng mở đầu プロローグ mà mình gặp. Khi file .txt không có dòng tiêu đề nào được nhận và dài trên 600 dòng, ứng dụng tự chia file thành nhiều phần, mỗi phần nhắm khoảng 500 dòng. Nhưng chỉ cần một dòng プロローグ đứng riêng ở đầu file là chế độ tự chia này tắt đi; nếu các chương phía sau đánh 1話, 2話... không có chữ 第, toàn bộ sẽ dồn vào chung một chương khổng lồ ngay dưới dòng mở đầu đó. Cách sửa trong trình soạn thảo chỉ mất khoảng 30 giây, và mình chỉ sửa đúng những dòng chưa được nhận, giữ nguyên số chương: đổi 1話 thành 第1話, đổi 1화 각성 thành 제1화 각성, chuyển phụ đề xuống dòng dưới để プロローグ hay 프롤로그 đứng riêng (tên chương Hàn có dấu . , ! ? hay … cũng chuyển xuống như vậy), và đổi 외전, 幕間, 閑話, 番外編 thành 番外 đứng riêng một dòng. Đừng đổi dòng mở đầu thành Chapter 1 kẻo lệch hết số chương phía sau.

Nên chọn gói từ điển nào trong 5 gói truyện Hàn và Nhật?

Khi tạo truyện mới, mục Thể loại truyện trên NovelVerba có 5 gói từ điển phục vụ trực tiếp cho tiểu thuyết Hàn Quốc và Light Novel Nhật Bản: Truyện Hàn: Thợ Săn & Hồi Quy (115 mục Hangul gốc), Light Novel Nhật: Isekai & Dị Giới (120 mục tiếng Nhật gốc), Ngôn Tình Kỳ Ảo & Ác Nữ Quý Tộc (118 mục gốc gồm 54 mục Hàn + 34 mục Nhật + 30 mục Trung), Võ Hiệp & Giang Hồ (120 mục gốc gồm 75 mục chữ Hán võ hiệp + 45 mục Hangul Murim Hàn), và Tổng Hợp: Vô Hạn Lưu & Chưa Rõ Thể Loại (292 mục gốc). Bộ khớp từ của ứng dụng tự động bắt trúng danh từ gốc tiếng Hàn ngay cả khi đi kèm trợ từ ngữ pháp phía sau (như 헌터들이 hay 성좌께서 vẫn khớp gốc từ 헌터 và 성좌).

Vì mỗi bộ truyện chỉ chọn được 1 gói thể loại lúc tạo, nếu gặp bộ truyện pha trộn hai nhánh (như Thợ săn Hàn lạc vào thế giới Võ lâm Murim), mình sẽ chọn 1 gói chính lúc tạo truyện, rồi thêm các từ quan trọng của nhánh phụ vào Từ điển của tôi trong trang Từ điển chung, hoặc duyệt khóa khi chạy Quét tên & thuật ngữ. Để tra cứu sâu từng nhóm từ vựng và quy tắc xưng hô của từng ngôn ngữ, bạn xem tiếp 3 bài chuyên sâu: Xưng hô tiếng Hàn khi dịch truyện: giữ oppa, hyung hay đổi thành anh, chị?, bài Thuật ngữ truyện Hàn khi dịch: Thợ săn, Hầm ngục, Chòm sao và Hồi quy và bài Kính ngữ và đại từ tiếng Nhật khi dịch Light Novel: -san, senpai, Ore, Boku. Bảng thuật ngữ của ba gói Võ Hiệp & Giang Hồ, Light Novel Nhật: Isekai & Dị Giới và Ngôn Tình Kỳ Ảo & Ác Nữ Quý Tộc cũng có bài riêng: Thuật ngữ võ hiệp và Murim khi dịch truyện: nội lực, kiếm khí, kiếm cương và tên môn phái, Thuật ngữ light novel isekai khi dịch: chuyển sinh, dịch chuyển, Hội Mạo Hiểm Giả và ma pháp và Thuật ngữ truyện ác nữ và RoFan khi dịch: tước vị quý tộc, hủy hôn, sự kiện kết tội.

Gói thể loại trên giao diện NovelVerbaQuy mô mục từ & ngôn ngữ nguồnBối cảnh truyện Hàn / Nhật và thuật ngữ tiêu biểu
Truyện Hàn: Thợ Săn & Hồi Quy115 mục Hangul tiếng Hàn gốc (KO)Truyện Hàn hiện đại về Thức tỉnh (각성자 -> người thức tỉnh), Cổng đỏ (레드 게이트 -> cổng đỏ), Vỡ hầm ngục (던전 브레이크 -> vỡ hầm ngục), Chòm sao (성좌 -> chòm sao), Hồi quy (회귀 -> hồi quy), Tháp Thử Thách và Tài phiệt Chaebol
Light Novel Nhật: Isekai & Dị Giới120 mục tiếng Nhật gốc (Katakana & Kanji JA)Light Novel Nhật về Chuyển sinh và Dịch chuyển dị giới, Hội Mạo hiểm giả, Ma vương, Dũng giả, Kỹ năng độc nhất (ユニークスキル -> kỹ năng độc nhất) và Học viện ma thuật
Ngôn Tình Kỳ Ảo & Ác Nữ Quý Tộc118 mục gốc đa ngữ (54 Hàn + 34 Nhật + 30 Trung)Tiểu thuyết RoFan Hàn và Otome Nhật về ác nữ (悪役令嬢), Đại công phương Bắc (북부대공 -> Đại công phương Bắc), Hoàng thái tử, Hủy hôn và Sự kiện kết tội (断罪イベント -> sự kiện kết tội)
Võ Hiệp & Giang Hồ120 mục gốc (75 chữ Hán võ hiệp + 45 Hangul Murim Hàn)Truyện Võ lâm Murim Hàn Quốc (화산파 -> Hoa Sơn Phái, 천마신교 -> Thiên Ma Thần Giáo, 구파일방 -> Cửu Phái Nhất Bang) và kiếm hiệp cổ điển
Tổng Hợp: Vô Hạn Lưu & Chưa Rõ Thể Loại292 mục gốc (phủ thuật ngữ hệ thống, hầm ngục và dị giới cốt lõi)Truyện hệ thống, sinh tồn hoặc tiểu thuyết pha trộn nhiều nhánh thể loại khi bạn chưa chắc nên xếp vào một gói chuyên biệt nào

Năm bước chuẩn bị và dịch truyện Hàn, Nhật làm theo thứ tự nào?

  1. Chuẩn bị file nguồn (.epub hoặc .txt): Ưu tiên tải file .epub để ứng dụng tự động tách bỏ phần chú âm furigana và giữ nguyên mục lục. Nếu dùng file .txt, mình xóa trước các cụm chú âm furigana trong trình soạn thảo văn bản để không tốn thêm ký tự nguồn và không bị dịch lặp, rồi rà các dòng tiêu đề chưa được nhận: đổi 1話 thành 第1話, đổi 1화 kèm tên chương thành 제1화 (tên chương có dấu . , ! ? hay … thì chuyển xuống dòng dưới), đổi 외전 / 幕間 / 閑話 thành 番外 đứng riêng, trước khi tải lên hoặc trước khi đưa vào công cụ TXT → EPUB có mục lục.
  2. Tạo truyện và chọn 1 trong 5 gói thể loại: Chọn tệp truyện, để Ngôn ngữ gốc là Tự động nhận diện, chọn ngôn ngữ đích và chọn gói phù hợp ở mục Thể loại truyện (Truyện Hàn: Thợ Săn & Hồi Quy, Light Novel Nhật: Isekai & Dị Giới, Ngôn Tình Kỳ Ảo & Ác Nữ Quý Tộc, Võ Hiệp & Giang Hồ hoặc Tổng Hợp: Vô Hạn Lưu & Chưa Rõ Thể Loại); các từ thuộc nhánh phụ thì thêm vào Từ điển của tôi trong trang Từ điển chung.
  3. Chạy Quét tên & thuật ngữ cho 5 đến 10 chương đầu: Bấm Quét tên & thuật ngữ để AI trích xuất tên nhân vật, danh hiệu Chòm sao hoặc tên kỹ năng riêng, nhập thêm ghi chú ngôi xưng (như Ore, Boku, Watashi hoặc oppa, hyung) vào ô Ghi chú khi duyệt kết quả rồi khóa lại trước khi dịch.
  4. Thiết lập Xưng hô theo nhân vật và Văn phong: Bật Chế độ thoại theo nhân vật (chọn AI tự đoán hoặc Nhân vật chính cho Light Novel ngôi thứ nhất) và thêm 3 đến 5 cặp câu mẫu ở tab Văn phong để giữ ổn định giọng hội thoại.
  5. Dịch thử chương đầu và đọc soát song ngữ: Dịch trước 1 đến 3 chương đầu, mở trình đọc kiểm tra cách gọi tên chiêu thức và đại từ hội thoại, sau đó mới chạy dịch tiếp theo từng đợt cho cả bộ truyện.
Xem hướng dẫn chuẩn bị file truyện và sửa lỗi định dạng trước khi dịch