Đưa truyện lên máy đọc sách: chọn đúng bản xuất EPUB, kiểm lỗi mục lục và chỉnh lề theo cỡ màn
Tri Thu知秋
Mục lục
- Nút Tải xuống có hai loại EPUB khác nhau ở chỗ nào?
- Muốn đọc song ngữ để đối chiếu thì chọn EPUB song ngữ hay TXT song ngữ?
- Sách mở ra trắng trang hoặc mất mục lục: kiểm tra cái gì trước?
- Chỉnh lề và giãn dòng cho màn hình nhỏ (Xteink, máy mini, 6 inch) như thế nào?
- Khi nào cần nhúng thêm font để không bị lỗi ô vuông dấu tiếng Việt, tiếng Thái?
Cùng một bộ truyện dịch xong, xuất từ file EPUB gốc sẽ giữ nguyên ảnh và bố cục cũ, còn xuất từ file TXT sẽ dựng một cuốn EPUB mới có sẵn tùy chọn lề theo cỡ màn hình. Nếu chép sách vào máy đọc sách mà gặp trang trắng, mất mục lục, lề quá rộng trên màn nhỏ hoặc chữ Việt, chữ Thái hiện ô vuông, bạn có thể kiểm tra cấu trúc và dàn lại trang ngay trong trình duyệt trước khi mở đọc.

| Tình huống của bạn | Nên dùng đường nào | Lưu ý chính |
|---|---|---|
| Truyện dịch từ file EPUB, file gốc còn lưu trên máy chủ | Mục EPUB hoặc EPUB song ngữ trong nút Tải xuống | Viết bản dịch đè vào vị trí chữ gốc, giữ nguyên ảnh và phần lớn CSS; chương chưa dịch giữ nguyên ngôn ngữ nguồn |
| Truyện dịch từ TXT, Markdown hoặc file EPUB gốc đã xóa sau 30 ngày không hoạt động | Mục EPUB bản dịch (dựng mới) trong nút Tải xuống | Dựng EPUB mới từ các chương đã dịch, chương chưa dịch không nằm trong file; chọn được 3 bố cục hoặc 5 thiết lập theo màn hình |
| Có sẵn file .txt hoặc .md trên máy, muốn đóng thành sách có mục lục để đọc | Công cụ Chuyển truyện TXT sang EPUB có mục lục | Chạy trong trình duyệt, không gửi file lên máy chủ; nhận tối đa 5.000.000 ký tự và 5.000 chương |
| File EPUB mở ra trắng trang, thiếu mục lục hoặc nghi hỏng gói | Công cụ Kiểm tra EPUB trước khi đọc hoặc dịch | Kiểm cấu trúc gói, OPF, thứ tự đọc (spine), mục lục và thẻ XML cho file tới 50 MB; không thay thế EPUBCheck |
| Sách mở được nhưng lề rộng, dòng thưa trên máy nhỏ hoặc thiếu font hiển thị dấu | Công cụ Tối ưu EPUB cho màn hình máy đọc sách | Đặt lại lề, giãn dòng và nhúng thêm font .ttf/.otf dưới 5 MB; trình đọc vẫn có thể ghi đè lề bằng thiết lập riêng |
Nút Tải xuống có hai loại EPUB khác nhau ở chỗ nào?
Trong menu "Tải xuống", bạn sẽ thấy các lựa chọn xuất file khác nhau tùy theo nguồn truyện còn lưu cái gì. Nếu dự án bắt đầu từ file EPUB và file gốc vẫn còn trên máy chủ, menu hiện mục "EPUB" và "EPUB song ngữ". Thay vì tạo sách mới, hệ thống mở lại đúng gói zip bạn đã tải lên và thay chữ đã dịch vào từng đoạn văn nên giữ được ảnh minh họa, liên kết và phần lớn CSS gốc. Các chương chưa có bản dịch vẫn giữ nguyên nội dung nguồn trong cuốn EPUB xuất ra. Quy trình dịch đầu-cuối theo đường này nằm ở Cách dịch truyện EPUB sang tiếng Việt và xuất file để đọc. Còn vì sao khung chat đa năng thường không đóng gói lại được cả cuốn EPUB kèm mục lục như vậy, mình phân tích riêng ở ChatGPT có đọc và dịch được file EPUB nguyên cuốn không? Giới hạn đầu ra và cách giữ mục lục sách. Cách giữ tên truyện và tiêu đề chương khớp với mục lục khi xuất sách nằm ở Dịch tên truyện và tiêu đề chương tiểu thuyết: giữ khớp bảng tên và mục lục sách xuất ra.
Khi dự án tạo từ file TXT hoặc Markdown, hoặc khi file EPUB gốc đã được dọn sau 30 ngày không có hoạt động dịch hay chỉnh sửa, menu không còn mục viết lại file gốc mà hiện mục "EPUB bản dịch (dựng mới)" ngay khi có ít nhất một chương đã dịch. Bản dựng mới đóng một cuốn EPUB 3.3 từ các chương đã dịch, không kèm ảnh của bản gốc và bỏ qua những chương chưa dịch. Trước khi tạo file, hệ thống cũng quét và báo số ký tự không hợp lệ XML sẽ bị lược bỏ. Cách tách chương và dịch từ nguồn văn bản thuần nằm ở Cách dịch truyện TXT sang tiếng Việt và xuất file để đọc. Còn nếu bạn chưa bắt đầu dịch và muốn xem tổng thể 5 bước từ chuẩn bị file đến soát chương, đọc Dịch truyện dài bằng AI: từ chuẩn bị file đến kiểm tra bản dịch.
Nếu bạn chỉ có một file .txt hoặc .md nằm sẵn trên máy và muốn đóng thành sách có mục lục để đọc ngay mà không cần đăng ký, hãy mở Chuyển truyện TXT sang EPUB có mục lục. Công cụ xử lý ngay trên thiết bị, nhận tối đa 5.000.000 ký tự và 5.000 chương, cho phép sửa tên chương, lọc dòng rác hoặc chương trùng số và gắn ảnh bìa JPEG, PNG hoặc WebP tối đa 5 MB (ảnh WebP tự chuyển sang JPEG để trình đọc đời cũ hiển thị được).
Muốn đọc song ngữ để đối chiếu thì chọn EPUB song ngữ hay TXT song ngữ?
Hai định dạng song ngữ xếp nguyên văn và bản dịch theo hai kiểu khác nhau và lấy nguồn từ hai nơi khác nhau. Trong "EPUB song ngữ", mỗi đoạn gốc được chèn ngay trước đoạn dịch trong cùng cuốn sách, đánh dấu bằng viền trái xám, cỡ chữ nhỏ hơn và màu trầm hơn. Kiểu dáng này gắn thẳng vào từng đoạn văn nên vẫn hiển thị trên những trình đọc bỏ qua file CSS của sách.
Trong "TXT song ngữ" (và tương tự khi xuất Markdown), mỗi chương đặt toàn bộ phần bản dịch ở trên rồi mới đến phần nguyên văn ở dưới. Ngoài ra, TXT song ngữ ghép nguyên văn từ bản lưu từng chương trong ứng dụng: chương nào đã được dọn nguyên văn khi hoàn tất truyện thì phần gốc không còn nữa, file tải về chỉ còn phần dịch. Ngược lại, EPUB song ngữ lấy nguyên văn từ chính file EPUB gốc đang lưu trên máy chủ nên vẫn đủ cả hai thứ tiếng cho tới khi file gốc bị xóa sau 30 ngày không hoạt động.
Sách mở ra trắng trang hoặc mất mục lục: kiểm tra cái gì trước?
EPUB thực chất là một gói zip có quy tắc nghiêm ngặt. Chỉ cần nén lại bằng trình nén file thông thường khiến file mimetype bị nén hoặc không còn nằm ở vị trí đầu tiên của gói, nhiều máy đọc sách sẽ từ chối mở. Tương tự, một thẻ XML đóng thiếu trong chương (xhtml-malformed) có thể làm trang sách trắng xóa hoặc đứt đoạn từ giữa chương, còn đường dẫn trong nav hoặc ncx trỏ lệch sang file không tồn tại sẽ làm mục lục bấm không nhảy.
Trước khi chép sách vào máy hoặc tải lên dịch, bạn có thể thả file vào Kiểm tra EPUB trước khi đọc hoặc dịch. Công cụ chạy hoàn toàn trong trình duyệt (nhận file tới 50 MB và 20.000 file nội bộ trong gói), rà theo thứ tự từ vỏ gói (mimetype, container.xml), thông tin sách (OPF, thứ tự đọc spine), mục lục (nav, ncx) đến từng file chương XHTML và bảng mã UTF-8. Các vị trí cùng một nguyên nhân được gom thành một nhóm để bạn biết lỗi nằm ở file nào, dòng nào.
Một giới hạn cần nói rõ: công cụ này chỉ kiểm các lỗi cấu trúc phổ biến, không phải kiểm định chính thức và không tương đương EPUBCheck, cũng không kiểm tra cách sách hiển thị hay vẽ ảnh trên từng thiết bị. Nếu gói sách dùng chuẩn nén ZIP64 hoặc có phần nội dung bị mã hóa, công cụ sẽ báo rõ phần chưa kiểm tra được thay vì kết luận sách không có lỗi.
Chỉnh lề và giãn dòng cho màn hình nhỏ (Xteink, máy mini, 6 inch) như thế nào?
Khi xuất "EPUB bản dịch (dựng mới)", khi tạo sách ở công cụ chuyển TXT sang EPUB, hoặc khi dùng Tối ưu EPUB cho màn hình máy đọc sách, bạn đều dùng chung một bảng thông số dàn trang. Ngoài 3 lựa chọn cơ bản cho sách dựng mới là "Tiêu chuẩn", "Gọn trang" (giãn dòng 1.3, giãn đoạn 0.3em) và "Thoáng đoạn" (giãn dòng 1.6, giãn đoạn 0.9em), nhóm "Theo thiết bị đọc" có 5 thiết lập gợi ý theo cỡ màn hình:
| Thiết lập gợi ý | Lề trang (px) | Giãn dòng / Thụt đầu đoạn / Giãn đoạn |
|---|---|---|
| Xteink X4 (4.3″) | 10 px | Giãn dòng 1.3 · thụt đầu đoạn 1.3em · giãn đoạn 0.3em |
| Xteink X3 (3.7″) | 6 px | Giãn dòng 1.25 · thụt đầu đoạn 1.2em · giãn đoạn 0.25em |
| Máy mini khác (InkPalm 5, Boox Palma, Hisense…) | 12 px | Giãn dòng 1.32 · thụt đầu đoạn 1.3em · giãn đoạn 0.35em |
| Màn khoảng 6″ (Kindle, Kobo, máy Android cỡ 6″) | 16 px | Giãn dòng 1.45 · thụt đầu đoạn 1.3em · giãn đoạn 0.5em |
| Máy màn lớn (Kindle, Kobo, Android màn lớn) | 22 px | Giãn dòng 1.5 · thụt đầu đoạn 1.4em · giãn đoạn 0.6em |
Có hai chi tiết kỹ thuật giúp bản xuất đỡ bị lệch bố cục. Thứ nhất, truyện tiếng Trung và tiếng Nhật thường đặt sẵn hai khoảng trắng toàn giác (U+3000) ở đầu mỗi đoạn; khi bạn chọn một trong 5 thiết lập theo thiết bị đọc ở bản dựng mới, trình tạo sách tự cắt khoảng trắng đầu dòng đó để không bị cộng dồn thành thụt lề hai lần. Thứ hai, lề trang chỉ được áp qua một cơ chế duy nhất là body margin (không dùng @page), vì các trình đọc tôn trọng cả hai như Adobe Digital Editions hay Apple Books sẽ cộng dồn làm lề dày gấp đôi.
Dù vậy, các con số trên là thiết lập gợi ý theo cỡ màn hình chứ chưa được đo kiểm trực tiếp trên từng máy đọc sách vật lý (như Xteink, InkPalm, Boox, Kindle hay Kobo). Nhiều ứng dụng đọc sách áp thiết lập lề riêng của máy và ghi đè phần lề trong file: khi mình đo bản xuất trên trình đọc Calibre E-book viewer 9.13.0 trên máy tính, Calibre giữ lề trái ở mức khoảng 20 đến 21px cho cả bản Gọn trang lẫn Thoáng đoạn, chỉ phần giãn dòng là đổi từ 22px lên 27px đúng theo tỷ lệ CSS. Ngoài ra, khi chạy công cụ Tối ưu EPUB trên sách có sẵn, việc đặt lại giãn cách đoạn và thụt đầu dòng áp cho toàn bộ thẻ văn bản nên các đoạn thơ hoặc ngắt cảnh có thể hiển thị khác bản gốc. Riêng cách gửi file sang máy Kindle và kiểm tra gói trước khi gửi, xem Cách đưa file EPUB truyện dịch vào máy đọc sách Kindle và kiểm tra lỗi trước khi gửi.
Khi nào cần nhúng thêm font để không bị lỗi ô vuông dấu tiếng Việt, tiếng Thái?
Nếu bản dịch đọc trên trình duyệt vẫn đúng chữ nhưng chép vào máy đọc sách lại hiện ô vuông hoặc mất dấu thanh tiếng Việt, nguyên âm chồng tiếng Thái, nguyên nhân thường là máy đọc sách thiếu font hỗ trợ bộ ký tự đó chứ không phải bản dịch bị hỏng bảng mã. Trong bài thử nghiệm trên Calibre 9.13.0 với font có đủ dấu, khoảng hở mực nhỏ nhất giữa hai dòng liên tiếp vẫn giữ được từ 4px đến 9px ở bản tiếng Việt và 6px ở bản tiếng Thái Gọn trang, nên dấu thanh không bị dính hay cắt cụt.
Ở mục "Tùy chọn nâng cao" của công cụ Tối ưu EPUB cho màn hình máy đọc sách, bạn có thể chọn mục "Nhúng font của bạn (tùy chọn)" và đưa vào một file .ttf hoặc .otf thật dưới 5 MB. Công cụ kiểm tra chữ ký byte của file font, nhúng vào gói sách và khai báo cho cả body lẫn thẻ p để những cuốn sách đặt font riêng trên từng đoạn văn vẫn nhận được font mới. Nếu bạn không chọn font, công cụ giữ nguyên font sẵn có của sách; với sách tiếng Trung, tiếng Nhật hoặc tiếng Thái đã kèm sẵn font gốc, bạn nên để nguyên để tránh vỡ ký tự.
Công cụ Tối ưu EPUB xử lý tối đa 20 file mỗi lần (mỗi file tối đa 20 MB, 5.000 mục nội bộ, tổng 100 MB). Sau khi đóng gói, công cụ đọc ngược lại file mới và đối chiếu từng mục để bảo đảm không mất chương hay ảnh nào trước khi cho tải về. Những cuốn sách có khai báo mã hóa, làm rối font, chữ ký số, metadata quyền sử dụng, đóng gói ZIP64 hoặc dùng bảng mã UTF-16 sẽ bị từ chối rõ ràng thay vì sửa một nửa.