ล็อกลำดับยศและคำเรียกตนเองก่อนแปลนิยายวังหลัง: จากหวงกุ้ยเฟยลงมาถึงสนมต้าอิ้ง
Tri Thu知秋
สารบัญ
- ฮ่องเต้ ไทเฮา ฮองเฮา: ชั้นสูงสุดของวังล็อกไว้อย่างไร
- รัชทายาท องค์ชาย องค์หญิง ท่านอ๋อง: เรียกเชื้อพระวงศ์อย่างไรไม่ให้ยศปนกับคำเรียก
- กุ้ยเฟย ซูเฟย เสียนเฟย เจาอี๋ เจี๋ยอวี๋: ลำดับพระยศฝ่ายในเรียงกันอย่างไร
- ฉางจ้าย สนมต้าอิ้ง กุ้ยเหริน: แปลพระสนมราชวงศ์ชิงให้รู้ว่ายังไม่ได้ครองตำหนัก
- นางกำนัล ขันที หมัวมัว องครักษ์หน้าพระที่นั่ง: เรียกคนรับใช้ในวังให้ตรงบทบาท
- เปิ่นกง อายเจีย หม่อมฉัน ฝ่าบาท: คำเรียกตนเองและคำยกย่องเลือกตามชั้นอย่างไร
- ล็อกพระยศไว้ตรงไหน ให้บทที่ 200 ยังเรียกเหมือนบทที่ 3
จุดที่แปลนิยายวังหลังพลาดง่ายที่สุดคือลำดับยศ: 太后 กลายเป็น "แม่ฮ่องเต้", 娘娘 กลายเป็น "แม่", 常在小主 กลายเป็น "นายหญิงประจำ" บน NovelVerba แค่เลือกแนวเรื่องเป็น จีนโบราณและวังหลัง ระบบจะล็อกคำต้นฉบับ 139 คำไว้ให้ทั้งอักษรย่อและอักษรเต็ม ในนั้นมีครบ 13 พระยศฝ่ายในตั้งแต่หวงกุ้ยเฟยลงมาถึงสนมต้าอิ้ง พร้อมซิ่วหนี่ว์ที่เข้าคัดเลือก เชื้อพระวงศ์และบรรดาศักดิ์หวัง 19 รายการ และคำเรียกตนเองกับคำยกย่อง 6 รายการ ทุกยศในวังจึงถูกเรียกด้วยชื่อเดิมตั้งแต่บทที่ 3 ไปจนถึงบทที่ 200

| ลำดับชั้นในวัง | อักษรต้นฉบับที่พบบ่อย | คำแปลที่ชุดคำศัพท์จีนโบราณและวังหลังล็อกไว้ |
|---|---|---|
| ชั้นสูงสุดในวัง | 皇上 / 太上皇 / 太后 / 皇后 | ฮ่องเต้ / ไท่ซ่างหวง / ไทเฮา / ฮองเฮา |
| เชื้อพระวงศ์และบรรดาศักดิ์หวัง | 太子 / 皇子 / 公主 / 亲王 / 郡王 | รัชทายาท / องค์ชาย / องค์หญิง / ชินอ๋อง / จวิ้นอ๋อง |
| พระสนมชั้นสูง | 皇贵妃 / 贵妃 / 淑妃 / 德妃 / 贤妃 | หวงกุ้ยเฟย / กุ้ยเฟย / ซูเฟย / เต๋อเฟย / เสียนเฟย |
| ชั้นจิ่วเฟยลงมา | 昭仪 / 婕妤 / 美人位分 / 宫中才人 | เจาอี๋ / เจี๋ยอวี๋ / ตำแหน่งสนมเหม่ยเหริน / สนมไฉเหรินในวัง |
| พระสนมราชวงศ์ชิง | 贵人小主 / 常在小主 / 答应位分 / 秀女 | พระสนมกุ้ยเหริน / พระสนมฉางจ้าย / ตำแหน่งสนมต้าอิ้ง / ซิ่วหนี่ว์ |
| คนรับใช้และคำเรียกตนเอง | 太监 / 宫女 / 本宫 / 哀家 / 臣妾 | ขันที / นางกำนัล / เปิ่นกง / อายเจีย / หม่อมฉัน |
ผมอ่านนิยายวังหลังส่วนหนึ่งเพราะชอบเกมชิงไหวชิงพริบใต้น้ำ อีกส่วนเพราะสนุกกับการเดาฐานะจากคำเรียก: ใครถูกเรียกว่า เหนียงเหนียง คือเจ้าของตำหนัก ใครถูกเรียกแค่ เสี่ยวจู คือชั้นต่ำลงมา ฟังว่าอีกฝ่ายเรียกตัวเองว่าอะไรก็พอเดาออกว่ากำลังจะเล่นไม้ไหน เพราะฉะนั้นพอถึงบทไคลแม็กซ์แล้วฉบับแปลเขียน 皇后 ว่า "เจ้านายหญิงใหญ่" เรียกพระสนมว่า "คุณหญิง" บ้าง "นายหญิง" บ้าง ส่วน 太后 บทก่อนยังเป็น ไทเฮา ขึ้นบทใหม่กลับกลายเป็น "แม่ฮ่องเต้" ฉากตัดสินปลดพระสนมทั้งฉากก็พังทันที อ่านต่อไปอีกสิบบทก็ยังไม่รู้ว่าใครอยู่เหนือใคร
ยศกระโดดไปมาแบบนี้มีสาเหตุชัดเจน: พระยศในวังหน้าตาเหมือนคำธรรมดาที่ใช้กันทุกวัน 娘娘 ไม่ใช่ "แม่" คำที่ล็อกไว้คือ เหนียงเหนียง 本宫 ไม่ใช่ "ตำหนักนี้" คำที่ล็อกไว้คือ เปิ่นกง 翻牌子 ไม่ใช่ "สลับป้าย" คำที่ล็อกไว้คือ พลิกป้ายชื่อพระสนม ถ้าไม่มีตารางล็อกไว้ก่อน ฉบับแปลจะคว้าความหมายตามตัวอักษรที่พบบ่อยที่สุดมาใช้ทันที แล้วลำดับยศก็พังตั้งแต่ตรงนั้น ผมแต่งประโยคจีนสั้น ๆ ข้างล่างนี้ให้รวมกับดักที่เจอบ่อยในนิยายวังหลังไว้ด้วยกัน (เป็นประโยคตัวอย่างที่แต่งขึ้นเองเพื่ออธิบาย ไม่ได้คัดมาจากผลงานที่มีลิขสิทธิ์): "太后寿辰当日,阖宫娘娘前去请安,皇上翻牌子点了常在小主侍寝;贵妃怒极,假传圣旨赐下一杯鸩酒,笑道:本宫今夜便送你上路。" ประโยคเดียวกัน อ่านออกมาได้สองแบบ:
ฉบับแปลที่เกาะตามตัวอักษรทุกคำ: "วันเกิดของแม่ฮ่องเต้ พระสนมทั้งวังต่างพากันมาถามสารทุกข์สุกดิบ ฮ่องเต้สลับป้ายชื่อถูก 'นายหญิงประจำ' ให้ไปรับใช้บนเตียง คุณหญิงโกรธจัด แอบอ้างราชโองการประทานเหล้านกหนึ่งถ้วยให้ พลางหัวเราะว่า คืนนี้ตำหนักนี้จะส่งคุณขึ้นทาง" -> ฉบับแปลเมื่อเปิดชุดคำศัพท์จีนโบราณและวังหลัง: "วันคล้ายวันเกิดของไทเฮา เหล่าเหนียงเหนียงในวังต่างมาคารวะยามเช้า ฮ่องเต้พลิกป้ายชื่อพระสนมเลือกพระสนมฉางจ้ายให้ไปถวายงานรับใช้บนแท่นบรรทม กุ้ยเฟยโกรธจัด แอบอ้างราชโองการประทานสุราพิษหนึ่งถ้วย พลางหัวเราะว่า คืนนี้เปิ่นกงจะส่งเจ้าออกเดินทางเอง"
ฮ่องเต้ ไทเฮา ฮองเฮา: ชั้นสูงสุดของวังล็อกไว้อย่างไร
สี่คำบนยอดสุดของนิยายวังหลังทุกเรื่องต้องเรียกด้วยชื่อเดียวตลอดร้อยบท 皇上 คือ ฮ่องเต้ คำเรียกอย่างเคารพสำหรับจักรพรรดิที่ครองราชย์อยู่ 太上皇 คือ ไท่ซ่างหวง อดีตฮ่องเต้ที่สละราชสมบัติให้ผู้อื่นแล้ว 太后 คือ ไทเฮา พระมารดาของฮ่องเต้ในวังหลวง 皇后 คือ ฮองเฮา ภรรยาเอกของฮ่องเต้และผู้เป็นใหญ่เหนือหกตำหนัก เวลาเข้าเฝ้าบุคคลเหล่านี้ คำยกย่องที่ใช้คือ ฝ่าบาท (陛下) ใช้ได้ทั้งกับฮ่องเต้และฮองเฮา กับดักที่เจอบ่อยที่สุดคือ 太后: บทหนึ่งเขียน "แม่ฮ่องเต้" อีกบทเขียน "ไทเฮา" คนอ่านเลยนึกว่าเป็นคนละคน
ตารางข้างล่างสรุปสี่ชั้นสูงสุดของวังพร้อมคำยกย่องที่ใช้คู่กัน:
| อักษรต้นฉบับ | คำแปลที่ล็อกไว้ | ใช้เรียกใคร |
|---|---|---|
| 皇上 | ฮ่องเต้ | จักรพรรดิที่ครองราชย์อยู่ คำเรียกอย่างเคารพ |
| 太上皇 | ไท่ซ่างหวง | อดีตฮ่องเต้หลังสละราชสมบัติ |
| 太后 | ไทเฮา | มารดาของฮ่องเต้ในวังหลวง |
| 皇后 | ฮองเฮา | ภรรยาเอกของฮ่องเต้ หัวหน้าหกตำหนัก |
| 陛下 | ฝ่าบาท | คำยกย่องสำหรับฮ่องเต้หรือฮองเฮา |
รัชทายาท องค์ชาย องค์หญิง ท่านอ๋อง: เรียกเชื้อพระวงศ์อย่างไรไม่ให้ยศปนกับคำเรียก
คำเรียกเชื้อพระวงศ์ซ้อนกันอยู่สองชั้น คือชั้นบรรดาศักดิ์กับชั้นคำเรียก 亲王 คือ ชินอ๋อง บรรดาศักดิ์หวังชั้นหนึ่งสำหรับองค์ชายหรืออาของฮ่องเต้ 郡王 คือ จวิ้นอ๋อง บรรดาศักดิ์หวังชั้นสองรองจากชินอ๋อง ส่วน 王爷 ไม่เหมือนกัน คำนี้คือ ท่านอ๋อง คำเรียกอย่างยกย่องสำหรับผู้ที่ถือบรรดาศักดิ์หวัง ถ้าฉบับแปลเหมารวมชินอ๋องกับจวิ้นอ๋องเป็น "พี่น้องหวัง" กลุ่มเดียว ปมแย่งบรรดาศักดิ์ที่เนื้อเรื่องผูกไว้ก็หายไปด้วย บุตรชายคนโตที่สืบบรรดาศักดิ์ของท่านอ๋องหรือกั๋วกงคือ ซื่อจื่อ (世子) ภรรยาเอกของท่านอ๋องคือ พระชายาเอก (王妃) ส่วนภรรยารองที่มีศักดิ์คือ ชายารอง (侧妃)
ลำดับเชื้อพระวงศ์ในวังนี้คู่ขนานกับลำดับญาติทางสายเลือดนอกวัง ทั้งอา ลุง พี่ลูกพี่ลูกน้อง และน้องสาวลูกพี่ลูกน้อง ซึ่งผมเทียบความสัมพันธ์ไว้ทีละคู่ในบทความ คำเรียกญาติในนิยายจีน: แยกลุงสองฝ่ายและญาติสองสายให้ถูกตอนแปล ส่วนเรื่องเมียเอกเมียน้อยและการชิงดีชิงเด่นในเรือนเป็นอีกสายเรื่องหนึ่ง ไม่ได้อยู่ในลำดับยศของวังนี้ ด้านล่างคือ 15 พระยศเชื้อพระวงศ์และบรรดาศักดิ์หวังที่ชุดคำศัพท์ล็อกไว้:
| อักษรต้นฉบับ | คำแปลที่ล็อกไว้ | บทบาทในเรื่อง |
|---|---|---|
| 太子 | รัชทายาท | ผู้ที่ถูกวางตัวให้สืบราชบัลลังก์ |
| 太子妃 | พระชายารัชทายาท | ภรรยาของรัชทายาท |
| 皇子 | องค์ชาย | โอรสของฮ่องเต้ |
| 公主 | องค์หญิง | ธิดาของฮ่องเต้ |
| 长公主 | องค์หญิงใหญ่ | พี่สาวหรือน้องสาวแท้ ๆ ของฮ่องเต้ที่มีศักดิ์สูง |
| 驸马 | ราชบุตรเขย | สามีขององค์หญิง |
| 摄政王 | ชินอ๋องผู้สำเร็จราชการ | ผู้สำเร็จราชการแทนฮ่องเต้ |
| 亲王 | ชินอ๋อง | บรรดาศักดิ์หวังชั้นหนึ่งสำหรับองค์ชายหรืออาของฮ่องเต้ |
| 郡王 | จวิ้นอ๋อง | บรรดาศักดิ์หวังชั้นสองรองจากชินอ๋อง |
| 王爷 | ท่านอ๋อง | คำเรียกอย่างยกย่องสำหรับผู้ถือบรรดาศักดิ์หวัง |
| 王妃 | พระชายาเอก | ภรรยาเอกของท่านอ๋อง |
| 侧妃 | ชายารอง | ภรรยารองที่มีศักดิ์ของรัชทายาทหรือท่านอ๋อง |
| 世子 | ซื่อจื่อ | บุตรชายคนโตที่สืบบรรดาศักดิ์ของท่านอ๋องหรือกั๋วกง |
| 郡主 | ท่านหญิงจวิ้นจู่ | ศักดิ์ของธิดาชินอ๋องหรือขุนนางผู้ใหญ่ |
| 县主 | ท่านหญิงเสี้ยนจู่ | ศักดิ์ของธิดา ชั้นรองจากท่านหญิงจวิ้นจู่ |
กุ้ยเฟย ซูเฟย เสียนเฟย เจาอี๋ เจี๋ยอวี๋: ลำดับพระยศฝ่ายในเรียงกันอย่างไร
ลำดับพระสนมคือจุดที่ฉบับแปลพลาดบ่อยที่สุด เพราะแต่ละชั้นมีชื่อเฉพาะของตัวเอง 皇贵妃 คือ หวงกุ้ยเฟย พระสนมชั้นสูงสุดรองจากฮองเฮา 贵妃 คือ กุ้ยเฟย พระสนมชั้นสูงรองจากฮองเฮาและหวงกุ้ยเฟย 淑妃 德妃 贤妃 คือ ซูเฟย เต๋อเฟย เสียนเฟย สามในสี่เฟยชั้นหนึ่ง 妃位 คือ ตำแหน่งเฟย ยศที่ได้ครองตำหนักหนึ่งในวังหลัง ถัดลงไปคือ 昭仪 เจาอี๋ หัวหน้าชั้นจิ่วเฟย 婕妤 เจี๋ยอวี๋ พระสนมชั้นกลาง แล้วจึงเป็น ตำแหน่งสนมเหม่ยเหริน (美人位分) และ สนมไฉเหรินในวัง (宫中才人) พระสนมชั้นรองจากเหม่ยเหรินในวังชั้นใน
ต้องบอกไว้ตรงนี้ก่อน: ลำดับนี้ไม่ใช่ตารางประวัติศาสตร์มาตรฐานของราชวงศ์ใดราชวงศ์หนึ่ง ชุดคำศัพท์เอาระบบยศจากหลายยุคมารวมกัน หมายเหตุของ พระสนมกุ้ยเหริน (贵人小主) ก็ระบุชัดว่าเป็นของราชวงศ์ชิง ขณะที่ เจาอี๋ กับ เจี๋ยอวี๋ มาจากระบบยศก่อนราชวงศ์ชิง และ กุ้ยเฟย ในหลายราชวงศ์ก่อนหน้านั้นเคยเป็นชั้นสูงสุด นิยายแต่ละเรื่องตั้งลำดับยศของตัวเองได้ ตารางข้างล่างจึงเป็นชื่อที่ชุดคำศัพท์ล็อกไว้ให้เทียบตามลำดับที่เรื่องนั้น ๆ กำหนด ไม่ใช่คำตอบทางประวัติศาสตร์
| ลำดับ | อักษรต้นฉบับ | คำแปลที่ล็อกไว้ |
|---|---|---|
| 1 | 皇贵妃 | หวงกุ้ยเฟย |
| 2 | 贵妃 | กุ้ยเฟย |
| 3 | 淑妃 / 德妃 / 贤妃 | ซูเฟย / เต๋อเฟย / เสียนเฟย |
| 4 | 妃位 | ตำแหน่งเฟย |
| 5 | 昭仪 | เจาอี๋ |
| 6 | 婕妤 | เจี๋ยอวี๋ |
| 7 | 美人位分 | ตำแหน่งสนมเหม่ยเหริน |
| 8 | 宫中才人 | สนมไฉเหรินในวัง |
ฉางจ้าย สนมต้าอิ้ง กุ้ยเหริน: แปลพระสนมราชวงศ์ชิงให้รู้ว่ายังไม่ได้ครองตำหนัก
นิยายที่ใช้โครงราชวงศ์ชิงจะมีพระสนมชั้นล่างลงไปอีกหลายชั้น 贵人小主 คือ พระสนมกุ้ยเหริน พระสนมชั้นต่ำกว่าพินในวังหลัง 常在小主 คือ พระสนมฉางจ้าย พระสนมชั้นต่ำกว่ากุ้ยเหริน 答应位分 คือ ตำแหน่งสนมต้าอิ้ง พระสนมชั้นต่ำสุดในวังหลัง ทั้งสามชั้นนี้ยังไม่ได้ครองตำหนัก คำที่พวกนางใช้เรียกตัวเองและคำที่คนอื่นใช้เรียกจึงต้องต่ำกว่าหวงกุ้ยเฟยอย่างเห็นได้ชัด ส่วน 秀女 ซิ่วหนี่ว์ คือหญิงสาวที่เข้ารับการคัดเลือกเข้าวัง ไม่ได้อยู่ในลำดับพระสนม ถ้าแปลให้ซิ่วหนี่ว์เป็นพระสนมชั้นหนึ่ง ก็เท่ากับเติมสิ่งที่ไม่มีอยู่ในเรื่อง
ข้อควรระวังเรื่องรูปคำที่ล็อกไว้: ชุดคำศัพท์เก็บพระยศราชวงศ์ชิงไว้ในรูปคำผสม คือ 贵人小主 常在小主 答应位分 ไม่มี 常在 答应 หรือ 贵人 ที่เป็นคำเดี่ยว ๆ ถ้าเรื่องที่คุณอ่านใช้รูปเดี่ยว ก็เพิ่มรูปนั้นลงในพจนานุกรมของฉันได้เองที่หน้าพจนานุกรมร่วม ไม่ต้องรอให้ชุดคำศัพท์เติมให้
| อักษรต้นฉบับ (รูปที่ล็อก) | คำแปลที่ล็อกไว้ | ตำแหน่งในลำดับยศ |
|---|---|---|
| 贵人小主 | พระสนมกุ้ยเหริน | ศักดิ์พระสนมต่ำกว่าพินในวังหลังราชวงศ์ชิง |
| 常在小主 | พระสนมฉางจ้าย | ขั้นพระสนมต่ำกว่ากุ้ยเหรินในวังหลัง |
| 答应位分 | ตำแหน่งสนมต้าอิ้ง | ขั้นพระสนมต่ำสุดในวังหลัง |
| 秀女 | ซิ่วหนี่ว์ | สาวที่เข้าร่วมการคัดเลือก ยังไม่ใช่ขั้นพระสนม |
นางกำนัล ขันที หมัวมัว องครักษ์หน้าพระที่นั่ง: เรียกคนรับใช้ในวังให้ตรงบทบาท
คำเรียกคนรับใช้ต้องไม่ปนกับคำเรียกเจ้านาย 太监 คือ ขันที ผู้รับใช้ในวังหลวง หัวหน้าของพวกเขาคือ 大内总管 หัวหน้าขันทีวังหลวง ผู้คุมขันทีทั้งหมดในวังชั้นใน 宫女 คือ นางกำนัล หญิงรับใช้ในวังหลวง 嬷嬷 คือ หมัวมัว หญิงรับใช้สูงวัยที่คอยอยู่ใกล้ชิดในวังหรือในเรือน ฝ่ายองครักษ์มี 御前侍卫 องครักษ์หน้าพระที่นั่ง องครักษ์ที่คุ้มกันฮ่องเต้อย่างใกล้ชิด และคนทั้งวังยังเรียกฮ่องเต้ว่า หวั่นซุ่ยเหยีย (万岁爷) ถ้าบทสนทนามีคำนี้แต่ฉบับแปลตัดทิ้ง บรรยากาศราชสำนักก็หายไปด้วย
ตามมากับคนรับใช้คือพิธีการ ราชโองการ และข้อหาต่าง ๆ ซึ่งเป็นกระดูกสันหลังของนิยายวังหลัง ชุดคำศัพท์ล็อกส่วนนี้ไว้ให้ด้วย ฉากยาพิษ ฉากตัดสินโทษ หรือฉากบีบบังคับในวังจึงไม่หลุดคำ บทสนทนาที่พลิกสถานการณ์เร็วที่สุดในนิยายวังหลังมักวนอยู่กับคำเหล่านี้:
| อักษรต้นฉบับ | คำแปลที่ล็อกไว้ | บทบาทในเรื่อง |
|---|---|---|
| 太监 | ขันที | ขันทีรับใช้ในวังหลวง |
| 大内总管 | หัวหน้าขันทีวังหลวง | ขันทีหัวหน้าผู้คุมขันทีทั้งหมดในวังชั้นใน |
| 宫女 | นางกำนัล | สาวใช้รับใช้ในวังหลวง |
| 嬷嬷 | หมัวมัว | หญิงรับใช้สูงวัยที่อยู่ใกล้ชิดในวังหรือในเรือน |
| 御前侍卫 | องครักษ์หน้าพระที่นั่ง | องครักษ์ใกล้ชิดที่คุ้มกันฮ่องเต้โดยตรง |
| 万岁爷 | หวั่นซุ่ยเหยีย | คำที่ทั้งวังใช้เรียกฮ่องเต้ |
| อักษรต้นฉบับ | คำแปลที่ล็อกไว้ | ใช้ในฉากไหน |
|---|---|---|
| 凤印 | ตราหงส์ | ตราประทับที่เป็นสัญลักษณ์อำนาจปกครองวังหลังของฮองเฮา |
| 请安 | คารวะยามเช้า | พิธีคารวะผู้ใหญ่ในวัง |
| 侍寝 | ถวายงานรับใช้บนแท่นบรรทม | ถูกเรียกตัวไปรับใช้ฮ่องเต้ยามค่ำคืน |
| 翻牌子 | พลิกป้ายชื่อพระสนม | วิธีเลือกพระสนมมารับใช้ยามค่ำด้วยป้ายชื่อ |
| 赐婚 | พระราชทานสมรส | ฮ่องเต้เป็นผู้ประทานการสมรสให้ |
| 赐死 | พระราชทานความตาย | สั่งประหารชีวิตคนที่อยู่ใต้อำนาจ |
| 三尺白绫 | ผ้าแพรขาวสามฉื่อ | ของพระราชทานความตายที่คุ้นเคยในนิยายวังหลัง |
| 鸩酒 | สุราพิษ | ถ้วยยาพิษในฉากลงมือสังหาร |
| 冷宫 | ตำหนักเย็น | ที่กักขังพระสนมที่ตกอับ |
| 太医 | หมอหลวง | หมอประจำราชวงศ์ |
| 内务府 | กรมวัง | หน่วยงานดูแลของใช้ภายในวังหลวง |
| 圣旨 | ราชโองการ | ราชโองการของฮ่องเต้ |
| 谋反 | ก่อกบฏ | ข้อหาก่อกบฏ |
| 逼宫 | บีบคั้นราชบัลลังก์ | บังคับให้ฮ่องเต้สละราชบัลลังก์หรือลงจากตำแหน่ง |
| 夺嫡 | ศึกชิงบัลลังก์ | การต่อสู้กันระหว่างองค์ชายเพื่อชิงตำแหน่งรัชทายาท |
เปิ่นกง อายเจีย หม่อมฉัน ฝ่าบาท: คำเรียกตนเองและคำยกย่องเลือกตามชั้นอย่างไร
ในนิยายวังหลัง ฐานะของแต่ละคนหลุดออกมาจากปากตัวละครเอง 本宫 คือ เปิ่นกง คำเรียกตัวเองอย่างมีอำนาจของฮองเฮาหรือเฟยที่ครองตำหนัก 哀家 คือ อายเจีย คำเรียกตัวเองของไทเฮา 臣妾 คือ หม่อมฉัน คำที่พระสนมใช้เรียกตัวเองเวลากราบทูลฮ่องเต้หรือฮองเฮา ส่วนคำยกย่อง: 陛下 คือ ฝ่าบาท ใช้กับฮ่องเต้หรือฮองเฮา 殿下 คือ ฝ่าพระบาท ใช้กับรัชทายาทหรือท่านอ๋องและองค์หญิง 娘娘 คือ เหนียงเหนียง ใช้กับฮองเฮาและบรรดาพระสนม คนเดียวกันถูกเรียกด้วยคำต่างกันสามแบบ ก็บอกฐานะต่างกันได้สามแบบ
ตารางเทียบคำเรียกตนเองและคำยกย่องตามชั้น:
| อักษรต้นฉบับ | คำแปลที่ล็อกไว้ | ใครเรียกตัวเอง / ใครถูกเรียก |
|---|---|---|
| 本宫 | เปิ่นกง | คำเรียกตัวเองของฮองเฮาหรือเฟยที่ครองตำหนัก |
| 哀家 | อายเจีย | คำเรียกตัวเองของไทเฮา |
| 臣妾 | หม่อมฉัน | คำที่พระสนมใช้เรียกตัวเองเมื่อกราบทูลฮ่องเต้หรือฮองเฮา |
| 陛下 | ฝ่าบาท | คำยกย่องสำหรับฮ่องเต้หรือฮองเฮา |
| 殿下 | ฝ่าพระบาท | คำยกย่องสำหรับรัชทายาทหรือท่านอ๋องและองค์หญิง |
| 娘娘 | เหนียงเหนียง | คำยกย่องสำหรับฮองเฮาและบรรดาพระสนม |
พูดกันตรง ๆ ว่ายังขาดอะไร: ชุดคำศัพท์ยังไม่มี 朕 (จั้น) คำเรียกตัวเองของฮ่องเต้ และยังไม่มี 孤 กับ 寡人 บทสนทนาที่มีแต่ 朕 จึงไม่มีคำนิยามเตรียมไว้ให้ ถ้าอยากตรึงไว้ก็เพิ่มลงในพจนานุกรมของฉันโดยใส่คำแปลว่า "จั้น" ให้เข้ากับลำดับยศของเรื่องนั้น ส่วนการที่ตัวละครสองคนเรียกกันและกันอย่างไร เป็นเรื่องของการจับคู่คำเรียก ซึ่งบทความพื้นฐานสอนวิธีล็อกไว้ครบแล้ว รวมถึงคู่ฮ่องเต้กับขุนนาง ตอนนี้แอปยังไม่มีปุ่มแยกสำหรับไล่หาคู่คำเรียกตามตัวละคร คู่สำคัญอย่างไทเฮากับฮองเฮา หรือฮองเฮากับเฟยที่ครองตำหนัก ผมจึงล็อกเองด้วยมือตามหลักในบทความ เลือกคำเรียกขานตามความสัมพันธ์ของตัวละครเมื่อแปลนิยายจีน แล้วเพิ่มลงตาราง ส่วน 男妃 หรือพระสนมชายในวังหลังของนิยายวาย ไม่ได้อยู่ในชุดจีนโบราณและวังหลัง แต่อยู่ในชุดวาย ยูริ และโอเมก้าเวิร์ส ผมอธิบายไว้ที่ ศัพท์นิยายวาย ยูริ และโอเมก้าเวิร์สเวลาแปลนิยายจีน: เมะเคะ ฟีโรโมน คุนเจ๋อ
ล็อกพระยศไว้ตรงไหน ให้บทที่ 200 ยังเรียกเหมือนบทที่ 3
บน NovelVerba ชุดคำศัพท์ตามประเภทอยู่ในรายการแนวเรื่อง 17 ป้าย นิยายวังหลังให้เลือกป้าย จีนโบราณและวังหลัง ระบบจะล็อกคำต้นฉบับ 139 คำให้ทันที รวมแล้ว 213 บรรทัดทั้งอักษรย่อและอักษรเต็ม เวลาแปลแต่ละย่อหน้า ระบบจะหยิบมาใช้เฉพาะคำที่อักษรต้นฉบับปรากฏอยู่ในย่อหน้านั้นพร้อมหมายเหตุ บทสนทนาจึงยังลื่นไหลเป็นธรรมชาติ ไม่แข็งเหมือนเปิดพจนานุกรมแปลทีละคำ
ตารางคำศัพท์มีลำดับความสำคัญสามชั้น: ชื่อและคำศัพท์ (ของเรื่องนั้นเอง) มาก่อนพจนานุกรมของฉัน และพจนานุกรมของฉันมาก่อนชุดคำศัพท์ตามประเภท แท็บชื่อและคำศัพท์ในหน้าเรื่องดูได้อย่างเดียว แก้คำแปลและลบรายการได้ มีช่องค้นหาที่กรองได้ทั้งอักษรต้นฉบับ คำแปล และหมายเหตุ หมายเหตุบริบทของแต่ละรายการแสดงอยู่ใต้ชื่อรายการ ส่วนการเพิ่มรายการใหม่ทำที่หน้าพจนานุกรมร่วม นี่คือขั้นตอนที่ผมใช้กับนิยายวังหลังเรื่องยาว:
- ตอนสร้างโปรเจกต์หรือในหน้าตั้งค่า เลือกแนวเรื่องเป็น จีนโบราณและวังหลัง ระบบจะล็อกคำต้นฉบับ 139 คำไว้ทั้งอักษรย่อและอักษรเต็ม
- เปิดแท็บชื่อและคำศัพท์ของเรื่อง ไล่ดูพระยศที่เรื่องนี้ใช้บ่อย: ค้นจากอักษรต้นฉบับหรือคำแปล แก้คำแปลที่ต้องตรึง ลบรายการที่เกินมา และอ่านหมายเหตุบริบทใต้แต่ละรายการ
- คำที่ชุดคำศัพท์ยังไม่มี (朕 สำหรับ จั้น, 常在 แบบคำเดี่ยว หรือพระยศเฉพาะของเรื่องที่กำลังอ่าน) ให้เพิ่มลงในพจนานุกรมของฉันที่หน้าพจนานุกรมร่วม
- ตรึงคู่คำเรียกสำคัญด้วยมือแล้วเพิ่มลงตาราง จากนั้นแปลเป็นรอบ ๆ ถ้าเจอพระยศผิดในบทที่แปลไปแล้ว ต้องแปลบรรทัดนั้นใหม่อีกรอบซึ่งมีค่าใช้จ่าย ตารางที่แก้ใหม่จะไม่ย้อนไปอัปเดตบทเก่าให้เอง
ล็อกตารางพระยศและตรึงคู่คำเรียกเสร็จแล้ว ก็ถึงเวลาแปลเป็นรอบ ๆ แล้วส่งออกเป็นหนังสือไว้อ่าน ตามวิธีในบทความ วิธีแปลนิยาย EPUB เป็นภาษาไทยและส่งออกไฟล์มาอ่าน ถ้าเป็นนิยายย้อนยุคที่ผสมสายบำเพ็ญเซียน ก็ยังมีลำดับขั้นการบำเพ็ญที่ชุดคำศัพท์สายเซียนล็อกไว้ให้ ผมเทียบไว้ในบทความ ศัพท์บำเพ็ญเซียนเวลาแปลนิยาย: ลำดับขั้นหลอมลมปราณถึงผ่านทัณฑ์สวรรค์และคำที่แปลตรงตัวแล้วเพี้ยน พระยศเป็นแค่ตำแหน่ง ส่วนชื่อเฉพาะของตัวละครแต่ละคนจะทับศัพท์ ถอดเสียง หรือแปลความหมาย มีแผนผังช่วยตัดสินอยู่ในบทความ ชื่อตัวละครและสถานที่เมื่อแปลนิยาย: เลือกทับศัพท์คำอ่านหรือแปลตามความหมายตอนไหน และก่อนส่งออกหนังสือ ผมยังตรึงชื่อเรื่องและชื่อบทให้ตรงกับตารางชื่อและสารบัญตามวิธีในบทความ แปลชื่อเรื่องและชื่อตอนนิยาย: รักษาชื่อเฉพาะให้ตรงกับตารางคำศัพท์และสารบัญหนังสือ