Đến nội dung chính

Đổi tên hoặc thuật ngữ: cách dịch lại những đoạn đã dùng cách gọi cũ

Tri Thu知秋

Mục lục

Bạn đã dịch vài chương rồi mới muốn đổi tên một món đồ, cách gọi một chiêu thức hoặc bản dịch của một thuật ngữ. Lưu cách gọi mới trong bảng Tên & thuật ngữ không làm các chương đã dịch thay đổi theo. Muốn cập nhật phần cũ, bạn cần dịch lại những dòng liên quan hoặc cả chương. Bài này hướng dẫn tìm các dòng cần xử lý và chọn phạm vi dịch lại. Đây là lượt dịch AI có tính phí: cả câu có thể thay đổi, không chỉ riêng từ bạn vừa đổi.

Tranh cổ phong: người hiệu đính đứng giữa tàng kinh các lúc hoàng hôn, chấm bút lông đỏ vào một thẻ tên ngọc bích, từ đó những sợi sáng vàng lan tới hàng chục cuốn sách mở trên giá hai bên.
Soát lại bản dịch, sửa đúng chỗ sai.

Truyện demo mình đang chạy dài năm chương, nguồn Trung, đích tiếng Việt. Trong bảng tên của nó, mình tập trung vào mục 封息阵. Lúc quét, AI đề xuất "Phong Tức trận", giữ đúng thứ tự chữ Hán phong-tức-trận. Mình gật, vì đọc riêng ba chữ đó thì không thấy gì sai.

Đến khi đọc lại chương 2, câu trở thành: "…thứ Cố sư phụ canh giữ không phải là một ngọn đèn, mà là Phong Tức trận trong Hắc Tùng Lâm." Đọc lướt thì trôi. Đọc kỹ thì vấp: tiếng Việt nói về một trận pháp thì chữ trận đứng đầu, dạng đúng là Trận Phong Tức. Cái tên mình duyệt mang cú pháp của ngôn ngữ nguồn vào đúng chỗ mà người đọc cần một danh từ tự nhiên.

Ở đây, tên cũ xuất phát từ cách mình đã duyệt trong bảng, không phải một lựa chọn vừa xuất hiện ở chương đã dịch. Mình có thể sửa quyết định đó, nhưng một chương đã dùng tên cũ thì vẫn cần xử lý riêng: nó bị ảnh hưởng đến đâu, và sửa đến đâu là đủ?

Đổi mục trong bảng thì phần nào áp dụng cách gọi mới?

Việc đầu tiên vẫn là sửa quyết định: trong bảng Tên & thuật ngữ, mình mở mục 封息阵, đổi "Phong Tức trận" thành "Trận Phong Tức", lưu. Màn hình nói đúng một câu: sửa tên ở đây, các chương dịch sau sẽ dùng tên mới.

Câu đó có một mặt trừ mà mình chủ động kiểm ngay: các chương ĐÃ dịch. Mình mở lại chương 2, vẫn "Phong Tức trận", đúng từng chữ như trước khi bấm lưu. Bản dịch đã ghi vào chương không tự đi thăm lại bảng. Muốn cả đợt dịch theo bảng mới thì đợt sau phải mở mới; còn lượt sửa lẻ và dịch lại chương thì đọc bảng trực tiếp lúc chạy.

Những dòng đã dịch nào còn thiếu cách gọi mới?

Sửa mù là tốn tiền hai lần. Trên cùng màn Tên & thuật ngữ có nút "Soát theo dòng": nó so từng dòng nguồn chứa tên đã có trong bảng với dòng dịch tương ứng, rồi liệt kê những dòng thiếu bản chuẩn. Chỉ đọc, không tốn lượt gọi AI. Nó báo đúng một câu mình cần: truyện có một chương đã dịch, và 封息阵 → Trận Phong Tức lệch 1/1 dòng, chương 2, dòng 7.

Một chương mười sáu dòng, một dòng lệch. Báo cáo không tự thay tên gì cả, nó chỉ đo phạm vi. Con số đó quyết định dịch lại tới đâu. Lỗi nằm rải nhiều chỗ thì danh sách trong báo cáo chỉ còn là vài dòng mẫu để nhận diện, con số tin được là tổng dòng lệch của từng mục, còn số ký tự chính xác của lượt sửa chỉ hiện ở bước xác nhận phí trước khi bấm chạy.

Màn Soát bảng tên theo dòng dịch: nhóm 封息阵 → Trận Phong Tức báo 1/1 dòng thiếu bản chuẩn ở chương 2 dòng 7, kèm nút Sửa dòng.
Báo cáo soát là ảnh chụp tại thời điểm bấm: một chương đã dịch, tên mới vừa đổi lệch một dòng. Các nhóm khác trong báo cáo thuộc bài toán khác của truyện demo này.

Dịch lại một dòng sẽ thay đổi những gì, tính phí thế nào?

Nút "Sửa dòng" đưa mình về đúng vị trí trong chương, nơi dòng lệch được tô sẵn. Xác nhận ghi rõ khoảng chi phí: dòng được sửa kèm ngữ cảnh vài dòng quanh nó (ba dòng trước, hai dòng sau), tính theo ký tự nguồn, một lượt gọi nhỏ. Ca của mình tốn 148 ký tự nguồn; dịch lại nguyên chương truyện này thì khoảng 400 ký tự nguồn. Một phần ba, cho một dòng thay vì cả chương.

Lượt dịch lại trừ vào cùng số dư credit với lượt dịch chính. Cách ước số credit cho cả bộ, và trường hợp nào credit được trả lại, mình gom ở bài Dịch truyện bằng AI tốn bao nhiêu, hỏng giữa chừng có mất credit không? Cách tính gói dùng thử nằm ở bài Dùng thử dịch truyện bằng AI: 200.000 credit tính theo đơn vị nào và dịch được bao nhiêu? còn các gói nạp mua lẻ nằm ở bài Nạp credit dịch truyện qua PayOS và thẻ quốc tế Creem: biên lai, thời hạn và hoàn tiền thẻ.

Dòng mới không phải bản chắp vá một chữ: đây là một lượt dịch AI, model dịch lại cả câu theo bảng hiện tại: "Trận Phong Tức" vào đúng chỗ. Vì cả câu được dịch lại theo bảng hiện tại, những tên hoặc thuật ngữ khác trong cùng câu cũng có thể thay đổi. Sửa hẹp là thay nguyên một câu theo quyết định mới, không phải vá ba chữ rồi để câu lệch kiểu khác.

Xong lượt sửa, ứng dụng báo dòng đã thay, phần còn lại của chương không bị đụng tới. Mình đọc lại để chắc, vì đó là toàn bộ ý nghĩa của chữ hẹp: chỉ đúng dòng được chọn được ghi đè, mười lăm dòng còn lại giữ nguyên từng dấu thanh.

Màn đọc chương 2 bật xem song ngữ: dòng nguồn còn 封息阵, dòng dịch bên dưới đã ghi Trận Phong Tức trong Hắc Tùng Lâm.
Sau khi sửa: dòng nguồn giữ 封息阵, dòng dịch đã theo tên mới. Các dòng quanh nó không đổi.

Khi nào nên dịch lại dòng, khi nào nên dịch lại cả chương?

Sửa dòng có trần: một lượt tối đa hai trăm dòng. Trần đó tồn tại vì một lý do kinh tế, lỗi rải dày thì bấm nhiều lượt nhỏ còn đắt hơn một lượt lớn. Khi danh sách lệch dài hơn trần, hoặc sai nằm rải khắp chương, nút "Dịch lại chương này" là đường đúng: nó ghi đè toàn bộ, hiện rõ lời cảnh báo bản dịch hiện tại sẽ bị thay thế, và tính phí như một lượt dịch chương mới.

Quy tắc mình tự giữ: đếm trước bằng soát theo dòng, quyết sau bằng con số. Dưới chục dòng lệch, sửa dòng. Dày hơn, thả cả chương đi dịch lại và đọc một lượt. Không bao giờ sửa theo kiểu tin rằng bảng vừa lưu sẽ tự đi dọn phần cũ. Nó không làm việc đó, và không nên làm: một bản dịch không tự thay đổi sau lưng người đọc.

Bốn cấp thay đổi, bốn mức chi phí

Thay đổi gìPhạm vi ănCách làmChi phí thật của ca demo
Một tên hoặc thuật ngữ trong bảngMọi chương trong đợt dịch mớiSửa mục trong bảng Tên & thuật ngữ0, chỉ lưu bảng
Một dòng đã dịch lệch tên hoặc thuật ngữĐúng dòng đó, kèm ngữ cảnh ngắnSoát theo dòng → Sửa dòng~148 ký tự nguồn, một lượt nhỏ
Cả chương sai nhiềuToàn chương, ghi đè bản cũDịch lại chương nàykhoảng 400 ký tự nguồn, như dịch chương mới
File đã xuất (EPUB/TXT)Không tự đổiXuất lại từ bản đã sửaFile cũ nằm ngoài app, nó là bản chụp

Cái gì không tự cập nhật

Chương đã dịch: không, kể cả một giây sau khi lưu bảng. Mình đã kiểm trên đây.

Báo cáo soát: là ảnh chụp tại thời điểm bấm. Sửa xong mà bấm soát lại thì nhóm 封息阵 → Trận Phong Tức rời khỏi danh sách lệch. Đó là cách đóng việc bằng con số, không bằng cảm giác.

File đã xuất: EPUB hay TXT nằm ngoài app, muốn tên mới thì xuất lại. Bước xuất nằm ở guide xuất file EPUB. Dòng được dịch lại sẽ dùng các mục trong bảng hiện tại, nên ngoài tên trận pháp, cách gọi khác trong câu cũng có thể thay đổi. Những dòng không được chọn vẫn giữ nguyên.

Nhìn lại, cả chuyện này bắt nguồn từ một quyết định được chốt vội lúc quét tên. Cách chốt tên chuẩn và biệt danh trước khi dịch, để không phải sửa sau, mình kể ở bài giữ tên nhân vật; cách kiểm lời thoại gọi sai ngôi thì ở bài xưng hô; còn toàn bộ quy trình từ file gốc đến bản xuất nằm trong bài tổng quan quy trình.

Nếu chưa biết lỗi nằm ở đâu, hãy soát dòng chưa dịch, chữ lạ và đoạn trống trước; cách kiểm này khác với báo cáo tên đã biết sai, còn ranh giới tổng thể giữa kiểm tra tự động và đọc soát thủ công nằm ở bài AI dịch truyện đọc được đến đâu? Những chỗ vẫn cần tự soát. Bảng tên không tự biết nó sai. Phải có người đọc ra, đo được phạm vi, rồi sửa hẹp đúng chỗ. Phần việc đó vẫn là của bạn, phần việc duy nhất không thể giao.

Bắt đầu dịch web novel của bạn