Đến nội dung chính

Soát bản dịch truyện: tìm dòng chưa dịch, chữ lạ và đoạn trống

Tri Thu知秋

Mục lục

Một chương có thể đọc rất trôi cho đến khi giữa đoạn lộ ra mấy chữ tiếng gốc, hoặc một dòng nguồn có mặt mà dòng dịch bên dưới trống không. Nếu chưa biết chỗ nào sai, đừng vội dịch lại cả chương. Mở chương ‘Cần soát’, bật ‘Xem song ngữ’ nếu nguyên tác còn trong app, rồi kiểm dòng được đánh dấu: bản dịch có chữ và đúng thì ‘Chấp nhận bản dịch này’; dịch sai hoặc để trống thì ‘Sửa đoạn này’. Sau đó đọc đối chiếu thêm đầu chương, chỗ chuyển cảnh và cuối chương, kể cả khi những đoạn ấy không có dấu.

Vị tiền bối tóc bạc và học giả trẻ ngồi đối diện bên bàn gỗ trên hiên lầu giữa núi sương, một tay chỉ vào dòng trên cuộn bản thảo mở rộng, tay kia cầm bút lông chấm mực đỏ chuẩn bị sửa.
Chỗ được tô là điểm bắt đầu soát, không phải toàn bộ lỗi của chương.

Ví dụ một câu nguồn còn nguyên chữ Hán giữa một chương tiếng Việt: đọc lướt qua đoạn hành động có thể không để ý. Một chỗ khác chỉ còn dòng nguồn, phần dịch để trống. Hai lỗi nhìn khác nhau nhưng cùng dẫn về một việc: mở đúng đoạn đó, đặt câu gốc cạnh câu dịch rồi mới quyết định sửa. Đây là tình huống minh họa, không phải kết quả một lượt thử mới.

Bài này dành cho lúc bạn chưa biết lỗi nằm đâu. Nếu đã biết một tên hoặc thuật ngữ trong bảng bị chốt sai và muốn cập nhật các chương cũ, đi theo cách dịch lại những đoạn đã dùng cách gọi cũ. Soát dòng bất thường không thay cho việc kiểm bảng tên.

Mở chương đã dịch, nhìn chỗ được tô trước

Ở màn đọc, chương có dấu ‘cần soát’ là nơi nên mở trước. Những dòng chưa dịch hoặc có chữ lạ được đánh dấu ngay trong chương; bạn không phải kéo từ đầu đến cuối chỉ để đoán lỗi nằm ở dòng nào. Nếu nguyên tác vẫn còn trong app, bật ‘Xem song ngữ’ để đối chiếu dòng được đánh dấu với bản gốc. Dấu này giúp bạn biết nên kiểm tra chỗ nào trước, không có nghĩa những dòng còn lại đều đúng.

Dòng nguồn có chữ mà phần dịch trống là chỗ dễ nhận nhất. Có dòng bản dịch vẫn đầy chữ nhưng lẫn chữ gốc hoặc ký tự lạ; bản tiếng Việt cũng có thể bị mất dấu cả câu. Với bản tiếng Thái, một dòng dài không có chữ Thái cũng có thể được đánh dấu. Các dấu hiệu này khác nhau theo ngôn ngữ đích, nên đừng tìm một màu cảnh báo rồi suy ra tất cả đều cùng một lỗi.

Chỗ không được tô vẫn có thể sai

Câu dịch thiếu ý hoặc sai nghĩa vẫn có thể không được đánh dấu. Một câu tiếng Việt nghe xuôi vẫn có thể bỏ mất lời phủ định, nhầm người nói, hoặc gọi sai tên. Một mẩu chữ gốc ngắn được giữ có chủ ý cũng có thể không bị đánh dấu. Vì thế mình đọc đối chiếu thêm ba chỗ: đầu chương để biết câu chuyện đang nối từ đâu, đoạn chuyển cảnh hoặc lời thoại quan trọng, và cuối chương để xem phần sau có bị hụt không.

Ở mỗi chỗ đó, đối chiếu với file gốc hoặc bật song ngữ nếu nguyên tác còn trong app, rồi tự hỏi: nguồn có điều gì mà câu dịch không nói? Nhân vật nào đang nói? Có cả đoạn nguồn nào không thấy phần tương ứng? Nếu câu trôi nhưng hụt nghĩa, đừng chờ nhãn ‘cần soát’ xuất hiện mới tin mắt mình. Khi có cả nguồn và bản dịch, hai dòng được ghép để bạn đối chiếu, còn ý nghĩa câu chuyện vẫn cần người đọc quyết.

Cờ báo nhầm thì giữ, lỗi thật thì sửa hẹp

Truyện có thể cố ý giữ một câu ngoại ngữ, tên sách hoặc câu trích nguyên văn. Nếu nguyên tác còn trong app, bật ‘Xem song ngữ’ để đối chiếu dòng được đánh dấu với bản gốc. Nếu đoạn dịch có chữ và vẫn đúng, bấm ‘Chấp nhận bản dịch này’; thao tác ấy không tốn credit. Dòng dịch để trống không có nút chấp nhận, phải sửa nếu còn nguyên tác. Đừng bấm sửa chỉ để dọn sạch màu cảnh báo, rồi đánh mất câu tác giả muốn giữ.

Nếu đúng là lỗi và nguyên tác còn trong app, ‘Sửa đoạn này’ dịch lại đoạn được chọn. Nếu muốn sửa nhiều dòng được đánh dấu trong chương, dùng nút ‘Sửa N dòng lỗi’; số dòng cần sửa được ghi trên nút. Trước khi chạy, màn xác nhận cho biết khoảng ký tự nguồn tính phí, gồm vài dòng quanh chỗ sửa; dòng mới là bản dịch AI của cả câu, không phải thay đúng vài chữ. Đọc lại kết quả tại chỗ, vì một lượt sửa vẫn có thể để lại điều bạn không muốn. Khi nguyên tác đã được dọn, bản dịch vẫn đọc và xuất được nhưng không sửa hay dịch lại chương cũ; muốn xử lý lại thì cần tạo truyện mới từ file gốc.

Lỗi rải cả chương thì tính lại phạm vi

Nếu nhiều đoạn liên tiếp đều không ổn, so số dòng cần sửa với cả chương trước khi bấm hàng loạt. ‘Dịch lại chương này’ tính phí như dịch chương mới và thay thế bản dịch hiện tại; nên chỉ chọn khi phạm vi thật sự là cả chương, không phải một câu lạc chỗ. Với chương còn quá nhiều dòng trống, hệ thống có thể không lưu một bản dịch dở dang để bạn phải nhặt từng dòng; lúc ấy quay lại danh sách chương để xử lý lượt dịch chưa thành, chứ không coi đó là chương đã soát xong.

Sửa xong, mở lại chương, đọc đúng đoạn vừa sửa và những đoạn nối trước sau. Cờ trên những dòng nhìn thấy được có thể biến mất, nhưng cờ chung của chương đôi khi còn vì lỗi khác không nằm ở từng dòng. Đừng lấy việc hết màu làm bằng chứng bản dịch đã đủ ý. Nếu từng xuất EPUB hoặc TXT, file cũ ở ngoài app không tự đổi; kiểm bản đọc rồi xuất lại file cần dùng.

Vậy là hai lượt soát: kiểm tra những dòng được đánh dấu trước, rồi tự đọc đối chiếu những đoạn quan trọng chưa có dấu. Mục tiêu không phải màn hình hết cảnh báo, mà là biết bản dịch có giữ đủ ý của bản gốc hay không. Bức tranh đầy đủ về những lỗi được gắn cờ tự động và bốn điểm mù cần người đọc tự soát nằm ở bài AI dịch truyện đọc được đến đâu? Những chỗ vẫn cần tự soát, còn toàn bộ các bước từ chuẩn bị file đến kiểm tra trước khi dịch tiếp nằm ở bài dịch truyện dài bằng AI.

Bắt đầu dịch web novel của bạn