คง oppa, unnie, hyung, noona ไว้หรือแปลเป็นคำไทย?
Tri Thu知秋
สารบัญ
พี่ชายคนเดียวกัน น้องสาวเรียก oppa น้องชายเรียก hyeong พี่สาวคนเดียวกัน ฝั่งน้องสาวเรียก eonni ฝั่งน้องชายเรียก nuna เมื่อแปลเป็นไทย ทั้งสี่คำอาจกลายเป็นคำว่าพี่หมด แต่จะเลือกให้ถูกก็ยังต้องรู้ว่าใครกำลังพูดกับใคร

สมมติว่าสาวน้อยขอพี่ชายช่วยดูของบางอย่างให้หน่อย ประโยคด้านล่างผมแต่งขึ้นเอง ไม่ได้ยกมาจากผลงานใดโดยเฉพาะ:
오빠, 이거 좀 봐줘.
เขียนได้ว่า "อ็อบป้า ช่วยดูให้หน่อยสิ" หรือ "พี่คะ ช่วยดูให้หน่อยนะคะ"
สองประโยคคงคำขอและสรรพนามของผู้พูดเหมือนกัน ความต่างอยู่ที่คำเรียกพี่ชาย คง oppa ไว้เพื่อให้ผู้อ่านได้ยินการเรียกแบบเกาหลี หรือใช้คำว่าพี่เพื่อให้ประโยคไทยอ่านคล่องตามธรรมเนียม
สี่คำเรียก ต้องรู้ทั้งคนพูดและคนถูกเรียก
ในครอบครัว ผู้หญิงเรียกพี่ชายว่า oppa และพี่สาวว่า eonni ผู้ชายเรียกพี่ชายว่า hyeong และพี่สาวว่า nuna นอกครอบครัว คำเหล่านี้ใช้กับคนที่อายุมากกว่าได้เมื่อความสัมพันธ์ใกล้ชิดพอ ไม่ใช่เจอใครอายุมากกว่าก็ใช้ได้ทุกครั้ง
อายุกับเพศอย่างเดียวยังไม่พอที่จะเลือกคำ ผมต้องดูอีกว่าสองตัวละครเป็นพี่น้องกัน เป็นเพื่อนสนิทกัน หรือเพิ่งรู้จักกัน คำเรียกแบบครอบครัวก็ไม่ได้แปลว่าความสัมพันธ์ราบรื่นเสมอไป พี่น้องที่กำลังขัดใจกันก็ยังเรียกกันด้วยคำในครอบครัวได้
| อักษรเกาหลี | อักษรโรมันตามระบบ RR | การสะกดอื่นที่พบบ่อย | ผู้พูด | คนที่ถูกเรียก |
|---|---|---|---|---|
| 오빠 | oppa | oppa | หญิง | พี่ชาย; หรือชายอายุมากกว่าที่สนิทกัน |
| 언니 | eonni | unnie | หญิง | พี่สาว; หรือหญิงอายุมากกว่าที่สนิทกัน |
| 형 | hyeong | hyung | ชาย | พี่ชาย; หรือชายอายุมากกว่าที่สนิทกัน |
| 누나 | nuna | noona | ชาย | พี่สาว; หรือหญิงอายุมากกว่าที่สนิทกัน |
RR คือระบบทางการสำหรับเขียนภาษาเกาหลีด้วยอักษรโรมัน ตามระบบนี้ สามคำในนี้เขียนว่า eonni, hyeong และ nuna ส่วนในชุมชนผู้อ่านคุณจะเจอ unnie, hyung และ noona ถ้าคงคำเกาหลีไว้ในงานแปล ผมใช้การสะกดแบบเดียวตลอดเรื่อง เพื่อไม่ให้ผู้อ่านเข้าใจว่าเป็นคนละคำกัน
วางเทียบกับตัวอย่างศิษย์ร่วมสำนักจากนิยายจีน จะเห็นความต่างเล็ก ๆ ข้อหนึ่งที่ควรจำ ศิษย์รุ่นน้องทั้งหญิงทั้งชายเรียกศิษย์อาวุโสชายคนเดียวกันว่า shixiong ได้ทั้งคู่ แต่น้องสาวกับน้องชายเรียกพี่ชายคนเดียวกันด้วยคำเกาหลีคนละคำ เรื่องการที่ลำดับในสำนักเปลี่ยนคำเรียกอย่างไร อ่านได้ใน บทความคำเรียกระหว่างศิษย์ร่วมสำนัก.
คง oppa ไว้หรือใช้คำว่าพี่?
คง oppa ไว้เหมาะเมื่อผู้อ่านคุ้นการเรียกแบบเกาหลี หรือเมื่อตัวคำเรียกนั้นเองมีความหมายต่อฉาก ใช้คำว่าพี่ทำให้ประโยคไทยอ่านง่ายขึ้น แต่คำว่าพี่ในงานแปลไม่ได้พิสูจน์ว่าตัวละครทั้งสองเป็นพี่น้องแท้ ๆ เหมือนที่ oppa ก็ไม่ได้พิสูจน์ว่าทั้งคู่กำลังรักกัน ผมอาศัยเนื้อเรื่องเข้าใจความสัมพันธ์ ไม่สรุปจากคำเรียกคำเดียว
ผมเลือกแนวทางหลักข้อเดียวให้ทั้งงานแปล โดยไม่บังคับว่าคำเดียวกันทุกจุดต้องแปลเหมือนกันหมด ตัวละครหนึ่งคนอาจถูกเรียกชื่อ ถูกเรียกด้วยคำสรรพนาม หรือไม่ถูกเรียกตรง ๆ เลยก็ได้ ถ้าต้นฉบับและสถานการณ์เอื้อ การเปลี่ยนแบบนั้นไม่ใช่ข้อผิดพลาด
การเปลี่ยนคำเรียกแบบไหนจึงต้องแก้?
สิ่งที่ต้องเลี่ยงคือ คำเรียกเดียวกันในต้นฉบับ คู่ตัวละครเดิม สถานการณ์คล้ายกัน แต่งานแปลบางท่อนคง oppa ไว้ บางท่อนเปลี่ยนเป็นคำอื่นโดยไม่เห็นเหตุผล ทางกลับกัน ถ้าต้นฉบับเปลี่ยนคำเรียกเพื่อสื่อระยะห่างหรือความใกล้ชิด งานแปลต้องรักษาการเปลี่ยนนั้นไว้
ตัวละครชายพูดคำว่า oppa ก็ยังไม่พอจะสรุปว่าแปลผิด อาจเป็นการอ้างคำพูดคนอื่น การเลียนแบบ หรือการเลือกใช้ที่ผู้เขียนตั้งใจให้แปลกไป ผมเช็กว่าใครกำลังพูดและประโยคต้นฉบับก่อนจะแก้
บันทึกตัวเลือกลงพจนานุกรม เก็บโน้ตความสัมพันธ์แยกไว้
ใน NovelVerba ผมใส่คำแปลที่เลือกของคำที่ต้องนิ่งลงในพจนานุกรมของนิยาย ส่วนโน้ตว่าใครเรียกใครว่าอะไร ใครอายุมากกว่า ใครสนิทกับใคร ผมเก็บแยกไว้เพื่อไล่เทียบตอนอ่านซ้ำ ตัวอย่างการจดโน้ตความสัมพันธ์สองทางแบบนี้อยู่ใน บทความเลือกคำเรียกตามคู่ตัวละคร.
พจนานุกรมช่วยให้ AI ยึดตามคำแปลที่เลือก แต่ไม่แทนความเข้าใจความสัมพันธ์ในบทพูดแต่ละประโยค AI ยังเลือกคำเรียกผิดได้อยู่ และถ้าเปลี่ยนใจกลางเรื่อง การอัปเดตพจนานุกรมยังไม่จบเรื่อง ช่วงที่แปลด้วยตัวเลือกเดิมก็ยังต้องกลับไล่ดู
สามข้อเช็กเมื่ออ่านซ้ำ
- ใครกำลังพูดกับใคร ดูอายุ เพศ และความสัมพันธ์ของทั้งสองคน รวมถึงกรณีคำพูดที่อ้างหรือเลียนเสียงคนอื่น
- ต้นฉบับเปลี่ยนคำเรียกหรือเปลี่ยนมาเรียกชื่อหรือไม่ ถ้าเปลี่ยน ดูว่าการเปลี่ยนนั้นบอกอะไรเกี่ยวกับฉากนั้น
- ถ้าคำต้นฉบับเดิม คู่ตัวละครเดิม สถานการณ์คล้ายกัน แต่งานแปลออกมาต่างคำเรียก การเปลี่ยนครั้งนั้นมีเหตุผลหรือไม่
สี่คำนี้เล็ก แต่โผล่ในบทสนทนาระหว่างคนในครอบครัวหรือตัวละครที่ใกล้ชิดกันมากมาย ตอนอ่านซ้ำ ผมเทียบคำเรียกกับความสัมพันธ์ในฉาก มากกว่าเช็กแค่ว่าคำหนึ่งถูกแปลเหมือนกันทุกจุดหรือยัง สำหรับศัพท์เฉพาะทางของนิยายเกาหลีแนวฮันเตอร์ เกต และแชโบล ดูเพิ่มเติมได้ที่ คำศัพท์นิยายเกาหลีเวลาแปล: ฮันเตอร์ ดันเจี้ยน กลุ่มดาว และการย้อนเวลา ส่วนคำลงท้ายชื่อและสรรพนามญี่ปุ่นดูได้ที่ คำลงท้ายชื่อและสรรพนามญี่ปุ่นในไลต์โนเวล: -san, senpai, Ore และ Boku และขั้นตอนตั้งแต่เตรียมไฟล์จนถึงเลือกชุดคำศัพท์อยู่ในบทความ แปลนิยายเกาหลีและไลต์โนเวลญี่ปุ่นด้วย AI: เตรียมไฟล์และเลือกชุดคำศัพท์