Đến nội dung chính

Xử lý tên sách và tiêu đề hàng trăm chương để không lệch tên nhân vật với mục lục EPUB, TXT

Tri Thu知秋

Mục lục

Tên tiểu thuyết và tiêu đề chương thường nén chặt tên nhân vật, địa danh, cảnh giới hoặc mô-típ cốt truyện, nên chỉ dịch chuẩn khi khóa bảng Tên & thuật ngữ (Từ điển truyện) trước. Trên NovelVerba, tên sách hiện song ngữ Tên gốc | Tên dịch khi chương mở đầu xác minh được tên truyện, còn tiêu đề chương tự dịch cùng thân chương khi nằm ở dòng đầu nguồn.

Trước cổng vòm đá uy nghi của một tàng thư viện tông môn trên đỉnh núi lúc hoàng hôn, một học giả trẻ mặc cổ phục lụa kem và xanh ngọc đứng trên bậc thềm đá, tay cầm bút lông chấm mực chu sa đỏ đối chiếu tên sách trên tấm biển gỗ sơn son treo cao với dải thẻ ngọc mục lục xếp thứ tự từ chương đầu đến chương cuối trên giá gỗ trầm bên cạnh.
Khóa bảng tên nhân vật và kiểm tra dòng đầu chương trước khi dịch để tên sách, đầu chương và mục lục khớp nhau từ đầu đến cuối.
Thành phầnĐiều kiện để hệ thống nhận diện và dịchKết quả hiển thị và xuất file
Tên truyện (Book title)Truyện có từ 2 chương trở lên; tiêu đề chương 0 khớp tên dự án; dòng đầu không trống của chương 0 dài tối đa 60 ký tự, khớp tên dự án và không phải nhãn chương (第1章, Chapter 1)Hiện song ngữ Tên gốc | Tên dịch trên giao diện (tối đa 160 ký tự cho tên dịch); nếu mơ hồ thì giữ nguyên tên dự án do bạn đặt
Tiêu đề chương trên danh sách đọcDòng đầu tiên của văn bản nguồn chương đó khớp chính xác với tiêu đề chương; nhãn kỹ thuật index_split_000 của Calibre được nhận diện tự độngLấy dòng đầu của bản dịch làm tiêu đề chương đã dịch (tối đa 160 ký tự); nhãn index_split_000 tự đổi thành Chương 1, Chương 2 trên màn hình đọc
Mục lục khi xuất TXT, Markdown, SRT và EPUB dựng mới từ TXTDòng đầu nguồn khớp tiêu đề chương và văn bản nguồn chưa bị dọn sau khi hoàn tất truyệnTách dòng đầu đã dịch làm đầu chương và dựng lại toàn bộ toc.ncx; nếu không xác minh được hoặc nguồn đã dọn thì dùng nhãn chuẩn Chương N, không để lọt chữ gốc chưa dịch
Mục lục khi xuất EPUB giữ định dạng gốc (write-back từ file EPUB gốc)Tiêu đề chương nằm trong thẻ văn bản h1, h2 bên trong từng file chương XHTML của gói EPUB gốcTiêu đề h1, h2 trong trang nội dung chương được dịch, nhưng file mục lục điều hướng gốc (toc.ncx, nav.xhtml) giữ nguyên để bảo toàn liên kết nhảy chương

Vì sao dịch tên truyện và tiêu đề chương trước khi lập bảng tên nhân vật lại dễ sai?

Cảnh rất quen khi mở một bộ truyện dài vài trăm chương vừa dịch vội: ngoài danh sách chương ghi Chương 15: Trúc Cơ Đan hay Chương 42: Người của Thanh Vân Tông tới, nhưng vào đọc thân chương thì viên đan dược hay tông môn đó lại bị gọi bằng một cụm khác. Rối hơn nữa là những tiêu đề chương chỉ có ba chữ tên người hoặc biệt hiệu: nếu dịch mục lục tách rời trước khi đọc vào cốt truyện, AI không có ngữ cảnh để biết đó là tên nam chính, tên chiêu thức hay tên một tòa thành.

Trong tiểu thuyết mạng Trung, Nhật, Hàn, tiêu đề chương hiếm khi là câu văn đầy đủ mà nén chặt tên riêng: nhân vật mới, biệt danh, cảnh giới hoặc địa danh. Khi bạn quét từ 5 đến 10 chương đầu và khóa bảng Tên & thuật ngữ (Từ điển truyện) trước khi bấm dịch, mọi tên nhân vật, địa danh và chiêu thức trong dòng tiêu đề chương sẽ tự động đi theo đúng bộ từ điển đã khóa. Đầu chương gọi là Lăng Y Sơn hay Thanh Vân Tông thì toàn bộ thân chương bên dưới cũng gọi y hệt như vậy.

Vì vậy, mình không bao giờ tách riêng danh sách tiêu đề chương ra dịch trước ở bên ngoài. Quy trình chuẩn luôn là đưa file vào dự án, chốt bảng tên riêng theo bài Lập bảng tên nhân vật trước khi dịch truyện bằng AI, đồng thời khóa cách gọi hai chiều giữa các nhân vật theo bài Chọn cách xưng hô theo quan hệ nhân vật khi dịch truyện Trung. Khi từ điển và xưng hô đã cố định, dòng tiêu đề ở đầu mỗi chương sẽ tự khắc ăn khớp với lời thoại bên trong.

Ba kiểu tên truyện và tiêu đề chương phổ biến trong tiểu thuyết mạng nên dịch thế nào cho tự nhiên?

Nhìn qua hàng trăm bộ web novel từ tu tiên, huyền huyễn đến ngôn tình hiện đại, phần lớn tên sách và tiêu đề chương đều rơi vào ba khuôn cấu trúc. Khuôn thứ nhất ghép trực tiếp Tên riêng với Địa danh, Danh hiệu hoặc Công pháp, kiểu 第15章 筑基丹 (Chương 15: Trúc Cơ Đan) hay 第42章 青云宗来人 (Chương 42: Người của Thanh Vân Tông tới). Với khuôn này, độ chuẩn nằm trọn ở bước quét tên riêng từ 5 đến 10 chương đầu để khóa 筑基丹 và 青云宗 vào từ điển truyện trước khi chạy dịch.

Khuôn thứ hai là tiêu đề chương dạng thành ngữ bốn chữ hoặc đối câu cổ phong kiệm chữ trong truyện cổ trang và tu tiên. Bốn chữ cô đọng nếu đứng trơ trọi ngoài mục lục thì rất đa nghĩa, dễ bị dịch thành cụm Hán Việt khô cứng hoặc đoán ngược chủ ngữ. Khi dòng tiêu đề nằm ngay dòng đầu tiên của văn bản chương, AI dịch tiêu đề cùng lúc với toàn bộ diễn biến của chương bên dưới nên chọn được câu chữ sát với cảnh thật.

Khuôn thứ ba là tên truyện dài ghép các mô-típ cốt truyện như trọng sinh, xuyên sách, hệ thống, bạch nguyệt quang, truy thê hỏa táng tràng hay cưới trước yêu sau. Nếu dịch từng chữ theo mặt chữ Hán, tên truyện sẽ biến thành câu khẩu hiệu ngô nghê; cách hiểu đúng nghĩa bóng từng mô-típ kèm bảng tra đã có ở bài Thuật ngữ ngôn tình và tiếng lóng truyện Trung: tránh dịch từng chữ ăn giấm, ăn dưa, mũ xanh.

Kiểu tiêu đề và ví dụ chữ gốcLỗi dễ gặp khi dịch tách rời thiếu từ điểnCách dịch tự nhiên khi khóa từ điển và đi cùng chương
Tên riêng + Địa danh / Đan dược / Cảnh giới: 第15章 筑基丹, 第42章 青云宗来人Đầu chương dịch thành Viên thuốc xây nền hoặc Khách núi Thanh Vân, lệch hẳn với Trúc Cơ Đan và Thanh Vân Tông trong thân chươngQuét tên 5 đến 10 chương đầu để khóa Trúc Cơ Đan, Thanh Vân Tông vào Từ điển truyện; tiêu đề tự dịch thành Chương 15: Trúc Cơ Đan và Chương 42: Người của Thanh Vân Tông tới
Thành ngữ bốn chữ / Đối câu cổ phong kiệm chữ ở đầu chương truyện cổ trang, tu tiênĐoán mò từ 4 chữ cô lập ngoài mục lục, ra cụm Hán Việt cứng nhắc hoặc ngược hẳn diễn biến thật của chươngGiữ tiêu đề ở dòng đầu tiên của chương để AI đọc trọn ngữ cảnh cả chương bên dưới rồi mới rút câu tiêu đề tiếng Việt tự nhiên
Tên truyện dài ghép mô-típ ngôn tình / hệ thống: chứa 白月光 (bạch nguyệt quang), 追妻火葬场 (truy thê hỏa táng tràng), 先婚后爱 (cưới trước yêu sau), trọng sinh, xuyên sáchDịch từng chữ thành Ánh trăng trắng hay Đuổi vợ lò hỏa táng, làm người đọc không nhận ra thể loại truyệnDùng đúng thuật ngữ quen thuộc với độc giả Việt và đặt tên sách ở dòng đầu chương 0 để hiện song ngữ Tên gốc | Tên dịch

Khi nào giao diện hiển thị tên truyện song ngữ "Tên gốc | Tên dịch" và chuẩn hóa các nhãn chương "index_split"?

Trên kệ sách NovelVerba, hệ thống không bao giờ tự đoán bừa một câu đầu bất kỳ làm tên truyện. Tên sách đã dịch chỉ được suy diễn từ chương mở đầu (chương 0) khi thỏa mãn đủ 4 bằng chứng dương: (1) truyện có ít nhất 2 chương; (2) tiêu đề chương 0 khớp đúng tên dự án; (3) dòng đầu không trống của văn bản nguồn chương 0 dài tối đa 60 ký tự và khớp đúng tên dự án; (4) dòng đầu đó không phải là dòng tiêu đề chương kiểu 第1章 hay Chapter 1.

Khi đủ cả 4 điều kiện, ứng dụng lấy dòng dịch ở đúng vị trí dòng đầu đó (tối đa 160 ký tự) để ghép thành Tên gốc | Tên dịch trên giao diện. Nếu chương 0 vào thẳng câu văn xuôi kể chuyện hoặc dòng đầu dài quá 60 ký tự, hệ thống giữ nguyên tên dự án do bạn đặt, không bao giờ nhặt nhầm câu mở đầu truyện lên làm tên sách.

Tương tự, tiêu đề chương đã dịch trên danh sách đọc (tối đa 160 ký tự) chỉ được lấy từ dòng đầu tiên của bản dịch chương khi dòng đầu tiên của văn bản nguồn chương đó khớp chính xác với tiêu đề chương. Nếu chương vào thẳng nội dung văn xuôi mà không lặp lại tiêu đề ở dòng 1, ứng dụng không bao giờ nhặt câu văn đầu chương lên làm tiêu đề. Còn các file EPUB chia bằng Calibre có tên chương thô kiểu index_split_000, index_split_001 sẽ được chuẩn hóa tự động thành Chương 1, Chương 2 trên màn hình đọc.

Tiêu đề chương đi vào mục lục file xuất TXT, EPUB dựng mới và EPUB giữ định dạng gốc (write-back) khác nhau ra sao?

Khi xuất file văn bản (TXT, Markdown, SRT) hoặc EPUB dựng mới từ TXT, hệ thống tách dòng đầu đã dịch làm đầu chương (heading) và phần còn lại làm thân chương (body) khi dòng đầu nguồn khớp với tiêu đề chương, đồng thời dựng lại toàn bộ mục lục toc.ncx từ các tiêu đề đã dịch đó. Nếu không xác minh được dòng đầu là tiêu đề (hoặc văn bản nguồn của chương đạt đã được dọn sau khi hoàn tất truyện), hệ thống dùng nhãn chuẩn theo ngôn ngữ đích (Chương N, Chapter N, Bab N, Capítulo N, ตอนที่ N), không để lọt tiêu đề chữ gốc chưa dịch vào sách dựng mới.

Ngược lại, khi xuất EPUB giữ định dạng gốc (write-back từ file EPUB gốc), hệ thống dịch các nút văn bản bên trong từng file chương XHTML (bao gồm cả thẻ tiêu đề h1, h2 trong trang nội dung chương), nhưng không tự ý viết đè vào file mục lục điều hướng riêng của sách (toc.ncx hoặc nav.xhtml) để bảo toàn cấu trúc liên kết gốc. Nhờ vậy, khi mở trên máy đọc sách, đầu mỗi trang chương đều có tiêu đề đã dịch và liên kết mục lục nhảy đúng chương, còn nhãn trong bảng mục lục điều hướng của thiết bị có thể vẫn giữ ngôn ngữ gốc.

Bạn có thể xem từng bước dịch và tải sách tại Cách dịch truyện EPUB sang tiếng Việt và xuất file để đọc, đối chiếu cách chọn bản xuất cho từng dòng máy đọc sách ở bài Đọc truyện dịch trên máy đọc sách: chọn định dạng EPUB, kiểm lỗi và chỉnh bố cục màn hình, và kiểm tra trước cấu trúc toc.ncx, nav.xhtml ngay trên trình duyệt bằng công cụ Kiểm tra file EPUB trước khi đọc hoặc dịch, không tải lên máy chủ.

  1. Kiểm tra cấu trúc gói sách và mục lục toc.ncx, nav.xhtml bằng công cụ Kiểm tra file EPUB trên trình duyệt trước khi tải truyện lên.
  2. Giữ tên sách ở dòng đầu chương 0 (tối đa 60 ký tự, khớp tên dự án) và giữ tiêu đề chương ở dòng đầu tiên của mỗi chương nguồn để hiện Tên gốc | Tên dịch cùng danh sách chương đã dịch.
  3. Quét Tên & thuật ngữ trên 5 đến 10 chương đầu và khóa Từ điển truyện trước khi bấm dịch để tên riêng trên tiêu đề chương khớp 100% với thân chương.
  4. Chọn EPUB giữ định dạng gốc khi cần giữ ảnh minh họa và liên kết mục lục gốc, hoặc chọn TXT, Markdown và EPUB dựng mới khi muốn toc.ncx dựng lại hoàn toàn bằng tiêu đề đã dịch hay nhãn Chương N.
Bắt đầu dịch web novel của bạn